De fabuleuze Vuelta van de wereldkampioen: 13 ritzeges en het eindklassement

Toen rennersvrouwen nog herleid werden tot minestronemeisjes en menselijke wassalons, had een middenstandszoon uit Lombardsijde zijn plaats in het peloton veroverd. 40 jaar geleden stond hij aan de start van de Vuelta. 7 maanden eerder had hij in de hak van Italië op overtuigende wijze zijn 1e wereldtitel gewonnen. Daarmee was de smet van het WK in Montjuich ’73 wat uitgeveegd. Die andere protagonist van Montjuich, Eddy Merckx, was in 1977 niet meer de Kannibaal van weleer en reed zoals steeds, de Vuelta niet. Enkel in ’73 verkoos hij de Vuelta boven de Tour en jawel, Eddy won.

Freddy Maertens
Foto: Thomas Ducroquet – Obra do próprio, GFDL, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=5565360

De 25 jarige Freddy Maertens was in ’77 niet te stoppen. Hij won meteen zijn 1e Gent-Gent voor Jan Raas, die 3 weken later zijn grote internationale doorbraak zou kennen met winst in Milaan-Sanremo. Begin maart won Maertens de proloog, 4 etappes en het eindklassement van Parijs-Nice. Eind maart voegde hij daar 4 etappes en het eindklassement in de Catalaanse week aan toe. Met een 3e plaats in Parijs-Roubaix en 5e in Luik-Bastenaken-Luik, was ook april goed gestart voor Lippe Maertens. De Ronde van Vlaanderen had hij dat jaar ook altijd gewonnen. De heren koerscommissarissen beslisten hier echter anders over. Toen hij kilometerslang Roger De Vlaeminck in een zetel naar Meerbeke bracht, kreeg hij te horen dat hij gedeclasseerd was wegens een niet-reglementaire fietsenwissel op de Koppenberg. Maertens drong niet meer aan en De Vlaeminck won makkelijk in de spurt.

Op 26 april, u leest het goed, ging de 32e editie van de Vuelta van start. De Ronde van Spanje was dat jaar niet loodzwaar en het deelnemersveld mistte enkele grote namen. Bovendien stonden er slechts 69 anderen aan de start in Dehesa de Campoamor. Wat voor alle duidelijkheid niets afdoet van Maertens’ prestatie. Na winst in de proloog over 8 km, gesneden koek voor deze hardrijder, werd hij uiteraard leider in het algemene klassement. Hij stond die plek niet meer af. Na de proloog won hij ook de volgende 2 ritten. In Benidorm moet hij de zege laten aan de Nederlander Fedor de Hertog. De champagne is nooit ver weg bij Maertens. De volgende dag deelt hij in de vreugde wanneer zijn ploeg- en trainingsmaat Michel Pollentier de tijdrit wint.

Freddy Maertens
Foto: Peters, Hans / Anefo – [1] Dutch National Archives, The Hague, Fotocollectie Algemeen Nederlands Persbureau (Anefo), 1945-1989 Access number: 2.24.01.05 File number: 929-8015, CC BY-SA 3.0 nl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=51680230

5 keer op rij

Na vertrek uit het Blankenberge van de Costa Brava, zet Maertens zijn zegereeks verder. Van Benidorm tot in Salou is Freddy aan het feest. Met 5 etappezeges op rij kan stilaan niemand hem meer die oranje leiderstrui ontnemen. Bij de volgende etappe met aankomst in Barcelona pikt de Nederlander Cees Priem zijn ritje mee. Een dag later, op 7 mei, wint Maertens in de voormiddag de tijdrit over net geen 4 km. In de namiddagetappe is hij de beste op die vervloekte Montjuich. Is er dan niemand die dit onderonsje van de Lage Landen weet te verstoren? Oh jawel, we krijgen nog 1 Italiaan en een kwartet Spanjaarden die ieder een rit winnen. Met daartussen nobele onbekenden zoals Luis Ordiales. Waar waren de grote Iberische namen gebleven? De ster van Luis Ocaña doofde stilaan uit en Joaquim Agostinho was niet op de afspraak.

Niet alleen langs de kant van de weg, maar ook op de fiets waren het Basken die het meeste weerwerk boden, Domingo Perurena en Miguel Maria Lasa. De 2  rasklimmers zullen uiteindelijk ook hun meerdere moeten erkennen in Maertens. Lasa werd in de eindstand 2e op bijna 3 minuten. Met 17 Spanjaarden in de top 25, waarvan 6 in de top 10. Een mooie collectieve prestatie, dat wel. Wie anders dan de betreurde Gerrie Knetemann verwoordde het treffend. “Op de streep liggen de prijzen en daar ligt ook de waarheid.” Maertens won uiteindelijk 13 van de 21 ritten en pakte zo overtuigend de eindzege in de Vuelta, met de puntentrui als toemaatje.

Voorbereiding op Giro

3 Belgen verdienen nog een eervolle vermelding. Mannen met dusdanige namen dat ze ook uw oud-turnleraar of leerkracht biologie hadden kunnen zijn. Benny Schepmans werd 4e in het puntenklassement en Ludo Loos mocht net mee op het podium voor het bergklassement. Michel Pollentier werd 6e in deze Ronde van Spanje.

Freddy Maertens
Foto: Hans Peters, NL-HaNA, ANEFO / neg. stroken, 1945-1989, 2.24.01.05, item number 929-7999 — http://www.gahetna.nl/collectie/afbeeldingen/fotocollectie/zoeken/weergave/detail/q/id/acb7f4da-d0b4-102d-bcf8-003048976d84, CC BY-SA 3.0 nl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=21164461

Ook bij Maertens bleef het steken op 1 deelname met eindoverwinning. En dan te bedenken dat hij de Vuelta eigenlijk reed als voorbereidingskoers op de Giro. In de Giro leek hij dat jaar niet te stoppen met winst in de proloog en 6 ritten. Een jammerlijke val in de rit met aankomst in Mugello maakte een einde aan de zegereeks. In de massaspurt probeerde hij Rik Van Linden langs rechts te remonteren, maar die deed de deur dicht. Maertens viel en zijn pols en carrière waren gebroken.

Wat volgde waren jaren van vertwijfeling en verval met een onwaarschijnlijke verrijzenis in 1981, waarin een te corpulente Freddy Maertens met 5 ritten en de puntentrui in de Tour zichzelf terug op de borst mocht kloppen. In de weken voor het WK in Praag speelt Maertens verstoppertje, maar traint als een bezetene. In augustus moeten Saronni en Hinault de duimen leggen voor een imposante Maertens. De 2e wereldtitel is binnen. Daarna was het echter terug naar af.

Maertens heeft nog steeds het record voor het aantal overwinningen in de Tour en de Vuelta. Afwachten nu of Chris Froome er ook in de Vuelta in slaagt om zonder ritzege de eindoverwinning te pakken. In de tijd van Roger (en Freddy) was het anders…. Toch? Waar er in 1977 amper aankomsten bergop waren, zijn er dat dit jaar maar liefst 9. Opvallend is ook dat er op de 3e dag al een bergrit op het programma staat in Andorra la Vella. Met ook nog eens 500 km meer dan 40 jaar geleden, mogen we terecht spreken van een zware Vuelta.

Laat de Vuelta, de tapas en cava maar komen, dan toosten we alvast op het fenomeen Maertens.

In this article