Bert De Backer en Bavo Mortier hebben geen introductie meer nodig. De Sporza-mannen willen het gravelen als een nieuwe religie in Vlaanderen verspreiden. Met de Onverhard-routes komen ze nu ook naar je toe. Onlangs lanceerden ze een lus in Ledegem, een plek die niet direct bekend staat als gravelwalhalla. Een gravelroute in de buurt van zijn woonplaats, dat laat onze redacteur niet liggen.
Eric Leman
Ledegem heeft iets met koers. Met een beetje verbeelding toch, zoals eigenlijk geldt voor elke gemeente in Vlaanderen. Met (ex-)inwoners als Zico Waeytens en een kampioen als Eric Leman kan het West-Vlaamse dorp wel wat gewicht in de schaal leggen. Dankzij de komst van het hoogteresort Monte Marcella in deelgemeente Sint-Eloois-Winkel rijden bovendien ook de kampioenen van vandaag er geregeld door de straten.
Gravelaars zouden dan weer niet speciaal naar Ledegem afzakken, maar daar brengen Bert De Backer en Bavo Mortier misschien verandering in met de Onverhard Ledegem-route. Een route van 42 km, waarvan de helft onverhard, zonder al te veel hoogtemeters. Ideaal dus voor de instappende gravelaars waar Bert en Bavo op mikken. Je krijgt er een portie geschiedenis bovenop, want het rondje leidt ook door Passendale, een plek doordrenkt van herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog.
Starten doen we in het centrum van Ledegem, waar de Kezelbergroute ons als 1 langgerekte gravelstreep richting Roeselare leidt. De ondergrond loopt als een trein, ideaal om even door te trekken om de benen op te warmen. Net als de rest van de route gaat het door typische Vlaamse velden. De akkers zijn dus nooit ver weg.
Al vrij snel stoten we op een obstakel. De route loopt over het erf van een boer, die wellicht niet gelukkig is met de populariteit van het Sporza-duo. De oorspronkelijke afslag blijkt versperd door een recent aangeplante haag, we nemen dan maar even veldritgewijs onze fiets op de schouders. Geen erg, het voegt wat gravelpit toe aan onze rit.
Oorlogsgebied
We vervolgen onze weg richting het Bergmolenbos, een stukje natuur waar bos en heide elkaar afwisselen. Dat geldt ook voor de Kleiputten, een voormalige kleigroeve waar de biodiversiteit nu vrij spel krijgt. We kunnen Roeselare nu als het ware aanraken, maar draaien af naar het Zuidwesten. Hier wacht met de Stroroute een vrij lange strook die opnieuw licht gravel serveert, wat ons uitnodigt om wat harder op de pedalen te trappen. Weinig avontuurlijk, maar we kunnen ons daardoor wel concentreren op het mooie stukje natuur rond ons.
De stroroute is een vergeten spoorlijn uit de oorlogsjaren tussen Roeselare en Ieper – je begrijpt dat we oorlogsgebied naderen. Vanaf Zonnebeke wisselen de autoluwe wegen en aardewegen elkaar af. Vaak zijn het brede aardewegen. Ideaal terrein voor de instapgravelaar om met de onverharde ondergrond kennis te maken. Of voor de geoefende gravelaar om snelheid te maken. De korte singletracks bieden kleine prikkels om de beginner uit te dagen.
1.000 soldaten
De geschiedenis ligt niet open en bloot op de route. Soms moeten we wat zoeken – of misschien misten we een aantal begraafplaatsen door ons te focussen op de onverharde ondergrond. Aan rustplaatsen voor de soldaten ontbreekt het nochtans niet in deze streek. In Dadizele liggen meer dan 1.000 Britse soldaten en vliegeniers begraven. Daarnaast rusten ook gesneuvelden op de Kezelberg en Ledeghem Military Cemeteries.
We dromen weg en de tekst van het nummer ‘Duizend soldaten’ van Willem Vermandere spookt door ons hoofd. “Altijd iemands vader en altijd iemands kind, nu doodstil en godverlaten.” De aardewegen schudden ons terug wakker, voor we vanaf Menen terug het champagnegravel van de Kezelbergroute vinden. Die leidt ons rechtstreeks terug naar start. Vlak voor het eindpunt houden we even halt om te genieten van het uitzicht van de Ledegemse Meersen, een kersvers natuurgebied dat begin 2025 de spreekwoordelijke deuren opende.
Gravelaars uit de buurt zullen weinig nieuwe wegen ontdekken, maar Bert en Bavo rijgen de hoogtepunten uit de streek wel mooi aan elkaar. Dat zorgt ervoor dat we de route zeker nog opnieuw zullen fietsen, de afstand maakt het ideaal om dat met onze jonge tienerzoon te doen. Geoefende gravelaars zullen weinig technische uitdaging vinden onderweg, dat maakt de route dan weer net een aanrader voor wie instapt in het gravelverhaal. Gravelaars die de streek voor de 1e keer wille verkennen, zullen het ook naar hun zin hebben.
We eindigen met een persoonlijke boodschap aan Bavo en Bert: als jullie nog eens terugkeren om dat éne stukje uit de route te halen, geef ons dan een seintje. We rijden met plezier met jullie mee om de aangepaste route te verkennen.
