Is Vlaanderen Koers en is de Koers Vlaams? Vlamingen kunnen zich alleszins geen voorjaar voorstellen zonder de langgerekte sprintjes op de Kwaremont, zonder de waaiers in de Veurnse Moeren of de lastige uitputtingsslag op de Schavei in Overijse. Eind februari begint het allemaal. Dan brengt de Omloop Het Nieuwsblad de koers eindelijk weer thuis na de gebruikelijke winteruitstapjes.
Het startschot dat tussen het Museum voor Schone Kunsten en het Kuipke wordt gegeven, betekent dit jaar niet alleen de start van een nieuw wielerseizoen, maar ook de start van de gloednieuwe expo ‘Heeren, vertrekt! In de kop van de Koers’. De laatste jaren stelden boeken, televisieprogramma’s, magazines, wielerkoffiebars en zelfs zeer recent films, de Vlaamse wielercultuur centraal.
Met het Centrum Ronde van Vlaanderen in Oudenaarde en KOERS. Museum van de Wielersport in Roeselare zijn er 2 hoogstaande, permanente expositieruimtes die hun liefde voor de koers het hele jaar door openlijk betuigen. In het CRVV gaat de aandacht vooral naar de Ronde van Vlaanderen, KOERS spitst zich dan weer toe op de historische en sociologische rol van het wielrennen. De tentoonstelling ‘Heeren, vertrekt! In de kop van de Koers’ onderscheidt zich van deze musea door vooral te focussen op hoe de koers wordt beleefd door zowel de renners, hun entourage als de supporters. Meer emotionaliteit dan ratio.
DNA
Zoals in alle producties van Historische Huizen Gent staan ook hier verhalen eerder dan droge feiten en objecten centraal. Koers is vooral emotie en beleving, daarom zoomt de tentoonstelling vooral in op wat er in ‘de kop’ van de supporter, de liefhebber, de verzamelaar, de verzorger, de ploegleider, de sponsor en vanzelfsprekend ook de renner zelf omgaat. Daarbij worden de unieke menselijke gevoelens zoals vreugde en verdriet, angst en euforie, kracht en eenzaamheid, pijn en afzien, zeker niet uit de weg gegaan.
Voor de samenstelling van de tentoonstelling focust journalist-fotograaf Jelle Vermeersch vooral op het unieke wieler-DNA waar men Vlaanderen in het buitenland om benijdt. Maar dat betekent niet dat hij onder de kerktoren blijft hangen. Hij reisde binnen- en buitenland af op zoek naar unieke beelden en pakkende verhalen van renners, ploegleiders, wielerdokters, verzorgers, partners en supporters. Ze bieden een intieme inkijk in de wereld van de internationale wielrennerij.
De audioguide is inbegrepen in de toegangsprijs en speelt een essentiële rol in het bezoek. Je kruipt in het hoofd van 5 hoofdpersonages: de oud-wielrenner en oudste nog levende winnaar van de Ronde van Vlaanderen Roger Decock, de legendarische Mapei/QuickStep-dokter Yvan Vanmol, dame van stand Corinne Poulidor (dochter van Raymond, vrouw van Adrie en mama van Mathieu en David van der Poel), wielerkoppel Louis Vervaeke & Astrid Collinge. Via luisterpunten nemen zij je mee op hun parcours, aangegeven door een gekleurde lijn. Ieder personage is herkenbaar aan zijn eigen kleur. Op het einde van de tentoonstelling komen de verschillende kleuren van de helden samen in de regenboogtrui.
Pekelharing
Roger Decock bijt in het geel de spits af. De bezoeker komt binnen in het café van Roger Decock. We schrijven het jaar 1957. Roger heeft dan al 3 jaar zijn afspanning/supportersclub in de Kortrijkstraat in Tielt. Een jukebox met hits uit dat jaar, een biljart, een gezellige toog en koersprentjes, het inschrijvingsregister,… kortom, pure nostalgie. Om helemaal ondergedompeld te worden in koerssfeer krijgt de bezoeker een rugnummer, veiligheidsspeldjes en een kleine dorstlesser, om daarna via de koer door te lopen naar het begin van de tentoonstelling.
Daar start het bezoek met de audioguide. De bezoeker start met het levensverhaal van Roger Decock. Levensgrote foto’s, een massagetafel, actiefoto’s van masseurs, embrocatiezalf, biefstuk, eau de cologne, pekelharing, amfetamines, spuiten, oude hartslagmeter, beelden van kermiscoureurs uit jaren ’80, krantenartikels, radio- en tv-fragmenten,…
Italië was in de periode tussen WO II en het einde van de jaren ’90 veel meer dan België het gidsland in de koers. Zowel Roger Decock als Yvan Vanmol maakten vanop de 1e rij belangrijke veranderingen in de wielersport mee, aangevuurd door het Italiaanse vernuft op vlak van materiaal, ploegenorganisatie, trainingsmethodes en medische begeleiding. Met het verhaal van Yvan Demol, verweven door het verhaal van Roger, ervaart de bezoeker het grote verschil tussen de koers van vroeger en nu.
De verhalen van de jonge renner
Louis Vervaeke en zijn vrouw Astrid Collinge, die in 2016 haar man Antoine Demoitié (25) verloor in Gent-Wevelgem en het relaas en de besognes van Corinne Poulidor, mama van Matthieu en David van der Poel, brengen ons dan weer naar het hedendaagse wielrennen. Koersattributen en -parafernalia zoals de fiets waarmee Tom Boonen zijn laatste Parijs-Roubaix reed en het Pontiac-horloge waarmee Wim van Est in de Tour van 1951 op de Col d’Aubisque in het ravijn stortte, werden verkregen door de samenwerking met KOERS en een aantal private bruikleengevers.
Het Rodania-deuntje, geluids- en filmfragmenten, affiches,… nemen de bezoeker mee op een trip down Memory Lane. Dat is echter niet alles. Fotograaf Jelle Vermeersch maakte speciaal voor deze expo pakkende zwart-witbeelden van 20 van de 27 nog levende Tour de France-winnaars: van de 91-jarige Federico Bahamontes, over Eddy Merckx tot Egan Bernal, de winnaar van 2019. Niet alleen de Flandriens van vandaag worden voor de gelegenheid op een unieke manier neergezet, ook de toeschouwers, de seingevers en het jong aanstormend talent worden met een speciale fotoreeks in de spotlights gezet.
Op de Tourbus wordt ingezoomd op het leven onderweg en pakken de tentoonstellingssamenstellers uit met een greep uit de foto’s van Sigfrid Eggers, gemaakt bij de Deceuninck-QuickStepploeg. Het bos van Wallers confronteert de bezoeker dan weer met een prachtige reeks Parijs-Roubaix-koppen van de hand van Vermeersch. De tentoonstelling Heeren, vertrekt! In de kop van de Koers is een samenwerking van Historische Huizen Gent met Jelle Vermeersch en KOERS. Museum van de Wielersport (Roeselare), Flanders Classics en Sporza.
Praktisch
De tentoonstelling ‘Heeren, vertrekt! In de kop van de Koers’ vermaakt en grijpt naar de keel. In een verrassende setting proef je van de overwinningsroes van laatste Flandrien Roger Decock in Parijs-Nice 1951, doorsta je de angsten van de legendarische wielerdokter Yvan Vanmol na de valpartij van Johan Museeuw in het Bos van Wallers en staat net als bij Corinne Poulidor je hart eventjes stil bij de inzinking van Mathieu van der Poel op het jongste WK.
Sint-Pietersabdij Gent (het tentoonstellingshuis van Historische Huizen Gent), Sint-Pietersplein 9, 9000 Gent, www.historischehuizengent.be, 09 266 85 00.
