In 1975 maakte de Tour de France een drastische transformatie door. 50 jaar later bleken zowel de bolletjestrui, witte trui, als iconische slotaankomst op de Champs-Élysées een blijvertje. Deze gedurfde wijzigingen maakten deel uit van een uitzonderlijke editie, waarin Bernard Thévenet de 1e renner werd die Eddy Merckx versloeg in de Tour.
Maurice De Muer
De Tour van 1975 veranderde voorgoed het gelaat van de Ronde van Frankrijk. 3 vernieuwingen die de organisatoren in dat jaar introduceerden, vieren anno 2025 hun 50e verjaardag. We hebben het over de bolletjestrui voor de beste klimmer, de witte trui voor de beste jongere en de iconische slotfinish op de Champs-Élysées. Op de koop toe kregen we in die editie de eerste signalen dat het Merckx-era ten einde kwam.
Nochtans wees niets daar op voor de start van die Tour. In 1975 domineerde Eddy Merckx als vanouds de start van het seizoen. In de regenboogtrui won hij onder meer Milaan-Sanremo, de Amstel Gold Race, Ronde van Vlaanderen en Luik-Bastenaken-Luik. Aan de start in Charleroi leek de kopman van Molteni op weg naar een 6e TdF-titel.
De Kannibaal was nog nooit verslagen in de Tour, maar Bernard Thévenet begon in zijn kansen te geloven, onder impuls van Maurice De Muer – de nieuwe baas van de Peugeot-ploeg. 50 jaar later haalt de man die een einde maakte aan het Merckxisme herinneringen op aan zijn Tour van 1975.
Ook toen gold de Dauphiné Libéré als graadmeter voor de Ronde van Frankrijk. Het verloop van die rittenkoers plantte een 1e zaadje van geloof in het hoofd van Thévenet. De Fransman kaapte de eindzege weg, terwijl Merckx pas 10e eindigde. “Ik zag er een opening in, maar bleef wel voorzichtig”, herinnert Thévenet zich nog. “Merckx zette de Dauphiné pas op het laatste nippertje op zijn programma, omdat hij zich moest terugtrekken uit de Giro. Hoewel hij niet op zijn best was, konden we beginnen dromen.”
Saint-Lary Soulan
De 1e dag kreeg Thévenet meteen een realiteitscheck, want hij startte de Tour tussen hangen en wurgen. Een dag na de proloog kregen de renners 2 intense, halve etappes op weg naar Roubaix te verduren. “Die ochtend, tussen Charleroi en Molenbeek, verloor ik bijna een minuut. Het begon slecht”, weet hij nog. “Maar in de namiddag ontplofte de wedstrijd en slaagde ik erin om vol te houden en de kopgroep te volgen. Ik was gewoon blij dat ik nog meedeed!”
We spoelen meteen een dikke week vooruit naar 5 juli 1975. Merckx liet zijn macht zien in de tijdrit van Auch. Thévenet verloor slechts 9 seconden en volgde nu op 2’20” van Merckx. “Tijdens de rustdag zei Merckx dat ik zijn belangrijkste rivaal was. Ik wist dat hij me niet zou laten gaan, ik stond op scherp.” Hoewel de tijdrit misschien niet het verschil bracht dat Merckx had gehoopt, leek er nog steeds geen vuiltje aan de lucht voor de Kannibaal.
3 dagen later versloeg Zoetemelk Thévenet aan de finish van de etappe naar Saint-Lary Soulan. Het nieuws van de dag was echter dat Thévenet 49 seconden won op Merckx. “Ik had meer tijd kunnen winnen, want ik had een lekke band tegen het einde”, klonk het. “Het plan was om tijd te winnen. Ik had er vertrouwen in.”
Pra-Loup
Op de Puy de Dôme moest hij de ritzege aan Lucien Van Impe laten, maar pitste hij opnieuw 34 seconden van de achterstand op Merckx. “Aankomsten bergop waren mijn enige mogelijkheid om tijd te winnen op Eddy. Maurice De Muer bleef me pushen om aan te vallen, de mentaliteit van Peugeot was veranderd onder hem. Ik putte vertrouwen uit ons plan, dat ik stap voor stap volgde.”
De rit 2 dagen later begon vreselijk voor de Fransman. “Merckx had door dat ik hem maar niet kon lossen en plaatste een stevige aanval aan de voet van de Col d’Allos. Ik was furieus op mezelf dat ik een minuut verloor op de top.” Het vormde het plot voor 1 van de meest spectaculaire remontes in de geschiedenis van de Tour, want de Peugout-leider vond een 2e adem in de beklimming naar Pra-Loup. “Vol gas, zei ik tegen mezelf. Maken of kraken”, grijnst Thévenet. “De supporters riepen dat het gat kleiner werd en ik zag ook zelf dat ik hem aan het inlopen was. Ik had echt niet door dat hij compleet door het ijs zakte en ik de gele trui overnam. Zelfs niet aan de finish.”
Zo raakte zijn aanval voor eeuwig verbonden met de instorting van Merckx. Thévenet kijkt er nog steeds vol ongeloof op terug. “Een minuut winnen op Merckx in 2 km, dat kon gewoon niet.” De dag nadien haalde hij de voorhamer boven en leek hij Merckx voorgoed te kraken – op de Franse nationale feestdag nota bene. De Belg legde zich echter niet neer bij de nederlaag, haalde nog alles uit de kast maar moest uiteindelijk toch zijn meerdere erkennen in Thévenet. Dat deed hij grootmoedig. “2 dagen later zag ik Merckx in een na-Tourcriterium. Hij nodigde me uit om pasta bij hem thuis te komen eten.”
