In lang vervlogen tijden vond de Franse maarschalk Ferdinand Foch rust binnen de muren van de Abdij op de Katsberg. Ruim een eeuw later is deze unieke locatie nog steeds een oord van bezinning, maar ook een populaire toeristische trekpleister. Niet in het minst voor wielertoeristen, die de heuvel in de wijde omgeving boven het landschap zien uittorenen. Op de top staat de bekendste televisiemast in Frans-Vlaanderen.
Sneeuwuil van de Vrede
De centrale heuvelkam in het Heuvelland biedt veel lekkers voor wielrenners. Denk maar aan de wereldberoemde Kemmelberg, maar ook aan de Zwarteberg, de Kasselberg en de Monteberg. Enkele hellingen in deze regio kregen aan het begin van de zomervakantie de Tour op bezoek. De Katsberg lag ook op de route maar werd niet tot boven beklommen, in tegenstelling tot de editie van 1994. Daarnaast duikt deze helling regelmatig op in Gent-Wevelgem (in 2011 stond Tom Boonen hier te voet, gaf hij aan de ploegwagen door dat zijn derailleur eraf was en won hij alsnog de race), de Vierdaagse van Duinkerke en het Circuit Franco-Belge.
De Katsberg dankt zijn naam aan de Germaanse volksstam van de Chatten, die zich hier in de periode rond Christus vestigden. Zij waren echter niet het 1e volk dat hier verbleef, want in 1955 werd op de bergflank een vondst gedaan van maar liefst 84 stenen vuistbijlen die 5.000 jaar oud waren. Van Keltische of Romeinse volkeren bleven ook overblijfselen uit, maar in de oorlog van de 16e eeuw kwamen de Geuzen hier op de vlucht voor het Spaanse katholieke bewind.
Lange tijd bleef de Katsberg Nederlandstalig, maar in de 20e eeuw werd ze toch Franstalig. Nog steeds verblijven er een 10-tal monniken. Met een eigen kaas en een eigen trappistenbier (gebrouwen in de Abdij van Chimay) zijn er enkele gelijknamige streekproducten. Op de top staat ook het beeldhouwwerk ‘Sneeuwuil van de Vrede’, ter nagedachtenis aan de gesneuvelden in de Eerste Wereldoorlog. Een bezoek wordt vaak gekoppeld aan een wandeling naar de Koortskapel, waar je kan bidden tegen ziektes. De traditie wil dat je een knoop legt in een stuk stof en dit aan het hek bindt. Laat de knoop los, dan verdwijnt ook de ziekte.
Boven 200 meter
Het is niet erg moeilijk om de Katsberg te zien liggen. Op de top, op een hoogte van 164 meter, staat immers een gigantische televisiemast van TéléDiffusion de France, die tot boven de 200 meter uitsteekt. Deze domineert de hele regio en de rode knipperlichten maken dat je ook ’s nachts haast blindelings naar de top kunt rijden. Hoewel de Katsberg vanuit verschillende plekken beklommen kan worden, is de populairste startplaats toch Godewaarsvelde.
Nadat je voorbij het centrum op de Rue du Mont des Cats belandt, begint het gestaag bergop te lopen. Tussen de huizen valt het stijgingspercentage mee: tussen 2% en 5%. Net voor je een kilometer aan het klimmen bent, gaat het wel steiler omhoog. Eventjes gaat het zelfs richting dubbele cijfers, waarna een vlak stuk volgt. Ondertussen maken de huizen plaats voor korte hagen en open weilanden.
Van de Route de Meteren gaat het dan naar de Route de Boescheppe en dat is toch wat anders. Vanaf hier klim je 1 km aan bijna 10% met passages tot bijna 12%. Je hebt hier enkele lastige bochten in het dorpje met enkele oudere huizen die doen denken aan Bokrijk of de Efteling. De antenne, die al een halfuur in het landschap schittert, komt nu vervaarlijk dichtbij.
Adembenemend zicht
De helling loopt nog eventjes door tot aan het standbeeld van Jezus en het is pas na een paar meter dalen dat je aan de prachtige abdij komt. Houd gerust even halt op een bankje aan de rechterkant, waar je een adembenemend zicht hebt over het Heuvelland. Niet zelden is het hier over de koppen lopen met ook verschillende horecazaken. De voertaal is wellicht zelfs Vlaams, want dit is echt een uithoek binnen Frankrijk.
In totaal is de Katsberg goed voor 2.600 meter klimplezier, erg lang in deze regio. In totaal worden 125 hoogtemeters overbrugd, goed voor een gemiddeld stijgingspercentage van 4,9%. Quasi elke toptijd op dit segment werd gerealiseerd tijdens Gent-Wevelgem in 2019. Dat was de editie gewonnen door Alexander Kristoff in een sprint van een gedecimeerd peloton. Voor de toptijd moeten we echter terug naar 2010, zeg maar gerust de oertijd op Strava. Reinier Honig vloog toen de Katsberg omhoog aan 31,1 km/u en niemand kwam tot dusver ook maar in de buurt van zijn tijd van 4’57. Al draait de Katsberg ook niet om tijden, maar om het afvinken van een helling die elke Vlaming een keer moet hebben gedaan.
