Sportspecifieke medische keuringen zijn al enkele jaren verplicht voor te leggen bij competitieve events als een granfondo of gravelwedstrijd. Zo wil de UCI alle deelnemers beschermen. Onzichtbare cardiovasculaire problemen als hartritmestoornissen zijn jammer genoeg niet heel zeldzaam. Fietsers met resoluties voor 2026 en een gezonde portie ambitie, laat je keuren!
Stijgende populariteit
Menig fietser heeft zijn geliefde tweewieler – en dus ook zichzelf – tijdens deze kille periode tijdelijk op stal gezet, terwijl anderen hun kilometers binnen afhaspelen. Tenslotte is er nog een kleine groep die ook in de barre wintermaanden door weer en wind gaat om zijn trainingsarbeid netjes af te werken, met de doelen van komend jaar in het achterhoofd.
Massa-events zijn namelijk populairder dan ooit in het (amateur)wielrennen. Cyclo’s over bekende wegen, granfondo’s in warmere oorden of UCI Gravel World Cups tussen de grote jongens. De opties om jezelf te meten met talloze fietsers van verschillende niveaus, of simpelweg met een vorige versie van jezelf, zijn quasi eindeloos geworden.
Ook de UCI kreeg die tendens ettelijke jaren geleden in de smiezen. Om die vele deelnemers (amateurs en profs) te beschermen, voerde het nieuwe regelgeving in die enkel aan te moedigen valt. Iedereen die wilt deelnemen aan competitieve evenementen, en hiervoor dus een vergunning aanvraagt bij de UCI, is verplicht een sportmedische keuring voor te leggen. Wie de ambitie heeft om in 2026 zijn sportieve nieuwjaarsresoluties na te jagen op pakweg de Wereldbekermanche Gravel in Turnhout, zal dus een bezoekje aan een arts moeten brengen.
Adrenaline als vonk
‘Meten is weten’, een alomtegenwoordige uitdrukking die ook in de wielerwereld gretig gebruikt wordt. Het valt echter op dat deze uitdrukking bijna enkel gebruikt wordt in een context zoals wattages en VO2max. We meten graag wat ons lichaam kan, maar niet op welke manier en welke tol dit eist. Er is te vaak vermoeden dat er niets aan de hand is zolang we geen last hebben.
Bij een sportmedische keuring word je ook als fietser onderworpen aan allerhande tests onder begeleiding van een specifieke arts. Daarmee wordt de lichamelijke belasting tijdens diverse inspanningen in kaart gebracht. Het doel is om problemen – zeker die van cardiovasculaire aard – vroegtijdig op te sporen. Bij sporters met risicofactoren of familiale voorgeschiedenis kunnen extra of meer uitgebreide proeven aan de orde zijn. Want meten is ook hier weten.
Topsporters ontsnappen eveneens niet aan de willekeur van de natuur. Ook zij kunnen gedwongen worden de fiets aan de haak te hangen. Denk aan toenmalig Europees kampioen Sonny Colbrelli, winnaar van de Gouden Zweetdruppel Nathan Van Hooydonck of meervoudig wereldkampioen veldrijden Niels Albert, bij wie het probleem wel tijdig werd opgespoord. Hij zei in 2023 in een reportage: “Sporten is gezond, topsport niet.”
ECG
Het hart is, net zoals bijvoorbeeld de biceps, een spier die groeit en krimpt. Onderzoek wijst uit dat te lang sporten (aan hoge intensiteit) ervoor zorgt dat het hart groter en trager wordt, wat onregelmatigheden kan stimuleren. Adrenaline werkt dan weer als de vonk voor die stoornissen. Laat het nu net adrenaline zijn dat gretig vrijkomt tijdens wedstrijden. Nieuws over historisch lage hartslagen bij de grootste atleten der aarde is dus niet enkel rozengeur en maneschijn.
Terug naar de verplichte medische keuring. Wie een competitievergunning aanvraagt, dient dus goedgekeurd te worden door een erkende keuringsarts. Logisch, gezien de gemiddelde toertocht vaak langer is en meer hoogtemeters bevat dan een gezapig ritje in eigen regio. De inspanning zal dan ook groter zijn, eventueel gepaard met een gezonde dosis stress. Niet getreurd, Cycling Vlaanderen helpt je eenvoudig op weg naar die keuring, te beginnen met een vragenlijst. Aan het eind daarvan vul je je gegevens in en kies je een arts. Deze koppelt je resultaten na afloop aan je vergunningsaanvraag.
Vervolgens trek je naar het eigenlijke onderzoek. Wie ouder is dan 35 jaar, moet ook zijn cholesterolwaarden meenemen naar de sportarts. Het onderzoek zelf focust regelmatig op risicofactoren gekoppeld aan wielrennen. Het maken van een ECG is een zekerheid. Dit is een test om de spierfunctie en elektrische activiteit van het hart in beeld te brengen. De basistest, inclusief ICG, duurt ongeveer 40 minuten. Wie wil, kan ook een inspanningstest afnemen. Deze controleert of je lichaam en al zeker je hart zware inspanningen kan verteren. Hieruit kunnen ook hartfrequentiezones worden bepaald. Want meten is weten.
