Het is een wit poeder, legaal en goedkoop, en het duikt steeds vaker op in de drinkbussen van zowel profs als amateurs. Natriumbicarbonaat, ook wel zuiveringszout genoemd, is populairder dan ooit. Maar is het een wondermiddel dat je zomaar kan gebruiken in de jacht op betere prestaties? We vroegen het aan sportdokter Milan Holvoet, die de evolutie en de impact ervan in het peloton van dichtbij meemaakt. “Het is een product met voordelen, maar ook met risico’s.”
Van tijdrit tot klassieker
De toepassing van natriumbicarbonaat in het wielrennen is de voorbije jaren sterk geëvolueerd, merkt Holvoet, die ook voor Soudal Quick-Step werkt, op. “In het begin van mijn carrière in de wielerwereld zag ik het gebruik ervan voornamelijk beperkt tot tijdritten. Het werd ingezet voor die specifieke, relatief korte en monotone inspanningen waar de verzuring snel en hevig toeslaat.”
Die focus is de laatste 5 à 6 jaar echter verschoven. “Vandaag de dag zie je dat renners en rensters het veel breder inzetten, bijvoorbeeld ook in lange, slopende klassiekers. De strategie is veranderd. Waar men vroeger enkel voor een tijdrit een dosis nam, wordt er nu soms ook voor een gewone wegrit ‘geladen’ en tijdens de wedstrijd zelf nog extra ingenomen.”
Deze transitie toont aan dat men in de sportwereld steeds meer de voordelen probeert te benutten, ook voor langdurige inspanningen. De zoektocht naar manieren om de effecten te maximaliseren en de nadelen te beperken, is continu gaande. Het is niet langer marginal gain voor enkel de specialist, maar een vast onderdeel van de voedingsstrategie van veel renners.
Bufferen, niet tanken
De werking van bicarbonaat is puur chemisch. “Het is geen energiedrank of rocket fuel,” benadrukt Holvoet. “Het levert geen energie zoals een gel of een reep. Wat het wel doet, is de verzuring bufferen die optreedt bij zware inspanningen. De vrije waterstofionen die vrijkomen bij de afbraak van lactaat, en die letterlijk voor dat brandende gevoel in de spieren zorgen, worden door het bicarbonaat geneutraliseerd.”
De atleten die het goed verdragen, voelen een merkbaar effect. Ze geven aan dat ze langer hoge wattages kunnen aanhouden of sneller lijken te recupereren van een intense inspanning. “Ze kunnen als het ware dieper in het rood gaan omdat het gevoel van verzuring wordt uitgesteld. Het is een bescherming die je toelaat om de limiet net iets verder te leggen.”
De keerzijde van de medaille is echter niet te onderschatten. “Niet iedereen kan het even goed verdragen”, waarschuwt Holvoet. “Veel coureurs krijgen last van maag- en darmklachten. Daarnaast neem je een aanzienlijke hoeveelheid zout in, wat kan leiden tot vochtophoping. Het is niet ongewoon dat een atleet de dag na gebruik een kilo tot anderhalve kilo zwaarder is. Voor een klimmer in een rittenkoers is dat uiteraard nefast.”
Gebruik met verstand
Wie het wil proberen, moet bedachtzaam te werk gaan. Een grote hoeveelheid in 1 keer innemen op een nuchtere maag is vragen om problemen. “Denk aan wat er gebeurt als je bicarbonaat in een glas met citroensap giet: het begint te bruisen en te schuimen. Datzelfde proces vindt plaats in je maag, en die is daar niet blij mee”, duidt dokter Milan Holvoet. “Maar ik vind wel dat iedereen het eens zou moeten proberen.”
Een betere aanpak is de inname te spreiden in kleinere dosissen over een langere periode. De industrie speelt hier ook op in. “Er zijn nu producten op de markt zoals natriumbicarbonaat in een gelstructuur of natriumbicarbonaat in capsules met maagzuur resistente eigenschappen. Beiden hebben als doel om de belasting op de maag te verminderen.”
Zou Holvoet het aanraden aan de amateur die op zondag indruk wil maken op zijn fietsvrienden? “Nee, daarvoor is het niet bedoeld. Fietsen met je maten doe je voor het plezier. Als je het voor een specifiek doel toch wil proberen, bespreek het dan eerst met een sportarts of huisarts. En de gouden regel is: test het altijd, maar dan ook altijd, eerst uitvoerig op training. Begin er nooit mee in een wedstrijd, want het kan lelijk tegenvallen.”
Ontdek de Bicacaps van Kuracilo!
