Belgen zijn koersgek. Dat is algemeen geweten. En meer bepaald in Vlaanderen hoor je wel eens ‘de koers is van ons’. Honderdduizenden Vlamingen noemen zich ‘wielertoerist’. Maar de Waalse overheid wil die Vlaamse fietsers ook verleiden om ten zuiden van de taalgrens op fietsvakantie te komen. Met hun meer dan 1.500 km aan afgescheiden fietsostrades, hier RAVeL’s genoemd, hebben ze daar ook alle troeven mee in handen.
30 jaar RAVeL’s
De Waalse overheid, en meer bepaald de dienst toerisme, heeft inzake fietstoerisme een duidelijke strategie: de fiets naar voren schuiven als een serieus alternatief voor de auto, met een sterke focus op duurzaam fietstoerisme. Met zijn uitgebreid netwerk aan RAVeL’s heeft ze daar de uitgelezen accommodatie voor. 30 jaar geleden werd namelijk het ‘Réseau Autonome des Voies Lentes’ (RAVeL), een Waals fietsroutenetwerk, in het leven geroepen. Een netwerk van geasfalteerde fietspaden langs waterlopen of op oude spoorwegen die geheel autovrij zijn en veelal zelfs ver weg van het normale verkeer wordt gehouden.
Om die 30 jaar te vieren werd onlangs een nieuwe fietslijn aangekondigd in het meest zuidoostelijk deel van België. De Waalse Overheidsdienst Mobiliteit en Infrastructuur start de aanleg van een gloednieuw traject op de voormalige buurtspoorlijn 618, die door Vaux-sur-Sûre, Fauvillers en Martelange in de provincie Luxemburg loopt. Een deel van dat traject was al geasfalteerd, maar gaat nu vervolledigd worden.
Dat maakt dat je voortaan vanuit Martelange zowel zuidoostelijk via de Luxemburgse fietspaden 13, 17 en 18 tot de hoofdstad van het Groothertogdom kan fietsen. Maar ook 26 km richting noorden via het idyllische dal van de Sûre Bastogne kan bereiken. Luxemburg-Bastogne-Luxemburg via een RAVeL, dus! Bastogne – Bastenaken – is bij toeristen uiteraard gekend voor de vele herdenkingsplaatsen en musea die refereren aan het Ardennenoffensief, bij Engelstaligen gekend als ‘The Battle of the Bulge’. Voor wie niet goed heeft opgelet in de les geschiedenis: nadat de Duitsers zich na D-day in allerijl dienden terug te trekken, lanceerden ze in de koude winter van ’44-’45 een tegenoffensief in de Ardennen dat voor hen eerst erg succesvol leek. Maar de slag bij Bastenaken deed de kansen voor de Nazi’s definitief keren.
Martelange en Bastogne
In Bastogne kan je weer verder noordoostelijk via Gouvy (dat deel is 27,5 km lang) om vanaf daar de Vennbahn te verkennen en desgewenst tot Aachen in Duitsland te fietsen. Je kan dit traject in meerdere etappes opdelen, want langs de routes liggen tal van hotelletjes en B&B’s waar je kan overnachten. Ben je met de gravelfiets of mountainbike, dan kan je vanuit Bastogne ook zuidwestelijk de lijn 163 volgen tot Libramont. Dit traject van 30 km is volledig toegankelijk maar onverhard en slechts voorzien van donkergrijze kiezel. Een uur lang hoor je dan niets, op het knisperende geluid onder je banden na. Zalig! Nog vanuit Bastogne kan je de lijn 164 nemen. Na 30 km sta je dan in het pittoreske Luxemburgse stadje Wiltz, dat gedomineerd wordt door een prachtig kasteel.
Martelange is bij de Vlaamse toerist ten onrechte weinig gekend. De genoemde vallei van de Sûre is 1 van de best verborgen parels van de Ardennen. Wie van vogels houdt, zal hier zijn of haar hart kunnen ophalen, want het park van de Tannerie – een ware groene oase – herbergt de ‘vogelbrug’. Deze brug kijkt uit over de Sûre, van waaruit je de plaatselijke avifauna kan ontdekken: gegarandeerd zie je er een ijsvogel of kleine gele kwikstaart. Met een beetje geluk zelfs een waterspreeuw of zelfs beflijster. Deze groene ruimte bestaat verder uit opeenvolgende vijvers en het uitgestrekte Bos van Anlier, dat met zijn 7.000 hectare dichtbegroeide oppervlakte het grootste beukenbos van België is.
Ook liefhebbers van industriële archeologie komen in Martelange aan hun trekken. Van 1830 tot 1947 was Martelange 1 van de belangrijkste plaatsen voor de leisteenindustrie. Er is nog een museum overgebleven, het Musée de l’Ardoise. Oppervlakteconstructies en een parcours van 42 km onder de grond nemen je mee op een reis door de geschiedenis.
Fietstoerisme wint aan belang in Wallonië
Met 85 miljoen euro aan investeringen in het netwerk tussen 2020 en 2024 staat Wallonië niet stil. Bijna 64 km aan nieuwe trajecten werd aangelegd, en meer dan 100 km heraangelegd. Dat is goed nieuws voor de langs het traject gelegen lokale handel en horeca. Het mag dan ook niet verwonderen dat het ‘Office du tourisme’ van Wallonië er alles aan gelegen is om deze troef verder te exploiteren. Naast het aanleggen en onderhouden van steeds meer van genoemde RAVeL’s, promoot Wallonië via het ‘Fiets Welkom’-label accommodaties en attracties die speciale voorzieningen bieden voor fietsers, zoals stalling, gereedschap en informatie.
En ook in streken waar er niet meteen een RAVeL voorhanden is, is de fiets welkom. Een paar jaar geleden zijn de Walen namelijk ook begonnen met een fietsknooppuntennetwerk zoals we dat in Vlaanderen kennen. Dat maakt het makkelijker om routes te plannen en te volgen. Wie de interactieve kaart raadpleegt, kan nu al makkelijk een wekenlange fietsvakantie in Wallonië uitstippelen, volledig langs verkeersvrije trajecten!
