De autobiografie van Annemiek van Vleuten, met de veelzeggende ondertitel ‘Vallen, opstaan en de drive om beter te worden’, is meer dan een chronologische opsomming van een indrukwekkende wielercarrière. Samen met journalist Dennis Boxhoorn levert Van Vleuten een zeldzaam eerlijk en analytisch zelfportret af. De kracht van het boek schuilt in de onverbloemde weergave van de fysieke en mentale strijd die schuilgaat achter de 104 profzeges. In haar boek stelt ze zich kwetsbaar op en daardoor is het juist een ijzersterk verslag van de psyche van een absolute topsporter.
Tegenslag
Vanzelfsprekend speelt de dramatische valpartij tijdens de Olympische Spelen in Rio de Janeiro in 2016 een centrale rol. Het boek beschrijft niet alleen de huiveringwekkende crash zelf, maar duikt dieper in de mentale nasleep. De periode van onzekerheid, de confrontatie met de beelden en de knagende vraag ‘wat als’ worden minutieus ontleed. Het toont hoe dit dieptepunt een keerpunt werd in haar vermogen om met tegenslag om te gaan. Een vaardigheid die de rest van haar loopbaan zou definiëren en haar uiteindelijk naar Olympisch goud zou leiden.
De val in Rio staat niet op zichzelf. Het boek weeft een rode draad van fysieke malheur door het carrièreverloop, van de slopende problemen met haar bekkenslagaders tot de gebroken knie in Innsbruck en de verbrijzelde elleboog in Wollongong. Van Vleuten beschrijft de pijn, de frustratie en de eenzaamheid van revalidatie zonder enige opsmuk. Deze momenten worden niet als voetnoten behandeld, maar als essentiële hoofdstukken die haar karakter en doorzettingsvermogen hebben gevormd.
Centraal in haar overlevingsstrategie staat het mantra ‘Accept, Adapt, Move On’. Het boek maakt duidelijk dat dit geen holle frase is, maar een bewust aangeleerde en toegepaste mentaliteit. Van Vleuten toont hoe ze na elke tegenslag een periode van 48 uur toestaat voor zelfmedelijden, om daarna de knop om te zetten en te focussen op wat wél mogelijk is. Die veerkracht blijkt deels gevormd door het langdurige ziekbed en overlijden van haar vader, een periode die haar al op jonge leeftijd tot relativeren dwong.
De mens achter de machine
Achter de schijnbaar onverwoestbare wielrenster gaat een perfectioniste schuil die een constante strijd voert met zichzelf. Het boek geeft een inkijk in haar onzekerheden, de immense prestatiedruk die ze zichzelf oplegt en de angst om te falen. De samenwerking met sportpsycholoog Karin de Bruin wordt openhartig besproken, inclusief de concrete technieken zoals het ‘4G-schema’ die ze gebruikte om negatieve gedachten om te buigen. Deze passages tonen een kwetsbaarheid die haar prestaties nog bewonderenswaardiger maken.
De dynamiek binnen de succesvolle Nederlandse vrouwenploeg wordt eveneens zonder schroom behandeld. De complexe verhouding met Anna van der Breggen, die zowel teamgenoot als grootste concurrente was, wordt respectvol maar eerlijk beschreven. De spanningen binnen TeamNL, waar commerciële belangen en individuele ambities soms botsten, worden niet uit de weg gegaan. Het contrast met de warme, bijna familiale sfeer bij haar latere ploegen Mitchelton-Scott en Movistar is veelzeggend.
Een terugkerend thema is Van Vleutens behoefte aan autonomie. Ze floreert in een omgeving die haar de vrijheid geeft haar eigen weg te bepalen, zoals haar geliefde hoogtestages in het Italiaanse Livigno. Haar moeilijke periode bij het controlerende team Bigla illustreert hoe fnuikend een gebrek aan eigen regie voor haar was. Het boek nuanceert het beeld van de ‘einzelgänger’ en toont een atlete die bewust haar eigen, onorthodoxe pad koos om het beste uit zichzelf te halen.
Les in topsport
‘Annemiek van Vleuten: ‘Vallen, opstaan en de drive om beter te worden’ is een masterclass in de mentaliteit die nodig is voor de absolute top. De obsessieve voorbereiding, de continue zoektocht naar marginal gains in aerodynamica, voeding en materiaal, en de moed om buiten de comfortzone te treden, komen uitgebreid aan bod. Het boek toont aan dat talent slechts het beginpunt is en dat de weg naar de top geplaveid is met discipline, zelfanalyse en een onwrikbaar geloof in een eigen plan.
De samenwerking met Dennis Boxhoorn heeft geresulteerd in een authentieke vertelstem. De taal is direct, to the point en analytisch, precies zoals men Van Vleuten kent uit interviews. Het vermijdt de clichés die het genre vaak teisteren en blijft daardoor van begin tot eind boeien. De lezer zit naast haar op de fiets, voelt de pijn in de benen en de twijfel in het hoofd, maar ook de euforie van de overwinning.
Uiteindelijk is dit een boek dat de sport overstijgt. Het is een inspirerend verhaal over veerkracht, zelfontwikkeling en het najagen van doelen, hoe onbereikbaar ze soms ook lijken. Voor wielerliefhebbers is het een must-read. Maar ook daarbuiten biedt het waardevolle lessen over hoe men van de diepste dalen de hoogste toppen kan bereiken. Het is het ultieme bewijs dat de ondertitel de lading volledig dekt.
Je kan de autobiografie meteen online bestellen bij onze partner Boeken.cafe!
