In haar recent verschenen autobiografie ‘Annemiek van Vleuten: Vallen, opstaan en de drive om beter te worden’ geeft de oud-profrenster een onverbloemde inkijk in de pieken en dalen van haar imposante carrière. Het boek is een rauw verslag van de fysieke en mentale strijd achter de successen. 1 passage, die bij velen op het netvlies gebrand staat, wordt tot in detail beschreven en vormt de blauwdruk voor haar loopbaan: de val tijdens de Olympische Spelen in Rio de Janeiro.

Gouden droom in duigen
Het is 7 augustus 2016. Annemiek van Vleuten rijdt op kop in de Olympische wegwedstrijd. Na een indrukwekkende demarrage op de Vista Chinesa, waar ze de beste klimsters ter wereld achter zich laat, is de gouden medaille binnen handbereik. In het boek beschrijft ze het gevoel van die dag: ze voelt zich beter dan ooit. De fiets, met een gewicht van exact 6,8 kg, voelt perfect. Ze heeft de kopvrouw van de ploeg, Anna van der Breggen, achter zich gelaten en rijdt solo richting de finish.
De gedachten aan Olympisch goud flitsen al door haar hoofd, maar ze probeert zich te concentreren op het hier en nu: de verraderlijke afdaling. Ze weet dat deze technisch en moeilijk is. De dag ervoor heeft ze topdaler Vincenzo Nibali hard onderuit zien gaan. Ze worstelt met de overgangen van licht naar donker door de dichte begroeiing. Haar pupillen kunnen zich niet snel genoeg aanpassen. De nervositeit is aanwezig.
Dan komt die ene bocht naar rechts, die ze door de bomen niet kan ‘doorheen’ kijken. Ze voelt dat ze te veel snelheid heeft. Haar achterwiel blokkeert, ze komt dwars op de weg te staan en als ook het voorwiel blokkeert, slaat ze over de kop. Ze landt met haar gezicht in de berm en komt tegen een stoeprand terecht. Haar laatste waarneming in het boek is even kort als veelzeggend: ‘En dan gaat het licht op zwart.’


De stilte in Vorden
Terwijl Van Vleuten roerloos in een Braziliaanse berm ligt, bevriest de tijd in Vorden. Bijna 10.000 km verderop viert haar moeder haar 68e verjaardag met een huis vol familie en vrienden. De feestelijke stemming slaat om in een nachtmerrie. Het boek beschrijft de muisstille woonkamer, waar iedereen de beelden van de val met afgrijzen aanschouwt. De schrik is voor haar moeder, die 8 jaar eerder haar man verloor, 100 keer heviger. Haar gebed is hartverscheurend: ‘Ton, alsjeblieft, laat haar leven. Jou ben ik al verloren, en nu ook nog Annemiek. Dat kan gewoon niet, ik kan het niet aan.’
Zelf wordt Van Vleuten pas weer wakker in de ambulance, zonder enige herinnering aan wat er is gebeurd. De diagnose is hard: een zware hersenschudding en 3 gebroken ruggenwervels. De teleurstelling is immens. De gedachte ‘wat als’ blijft door haar hoofd malen. Ze was de beste klimster ter wereld die dag en een gouden kans is verkeken.
Toch wordt juist dit moment een keerpunt in haar carrière. Het is de ultieme, onvrijwillige test van haar veerkracht. De val in Rio dwingt haar om de vaardigheid die haar later zou definiëren, voor het eerst echt toe te passen: accept, adapt, move on. Ze accepteert de tegenslag, past haar plannen aan en kijkt weer vooruit. Het wordt het motto dat de rest van haar loopbaan zal kenmerken.


Meer dan 1 val
De val in Rio staat niet op zichzelf. Het boek illustreert dat ‘vallen en opstaan’ de rode draad door haar hele carrière is. Van de mysterieuze, vernauwde bekkenslagader die haar jarenlang parten speelde en 2 operaties vereiste, tot de gebroken knie in Innsbruck in 2018, de gebroken pols in de Giro van 2020 en de gebroken elleboog 3 dagen voor ze in 2022 op onwaarschijnlijke wijze wereldkampioen zou worden.
Van Vleuten toont zich kwetsbaar door ook de mentale strijd te beschrijven. De immense druk die ze zichzelf oplegde, de onzekerheid die soms de overhand nam en de cruciale rol van sportpsychologen om hiermee om te gaan. Ze beschrijft hoe ze leerde om negatieve gedachten niet te bevechten, maar ze te laten zijn en er zelfs om te lachen. Een techniek die haar hielp om juist op de belangrijkste momenten te excelleren.
Uiteindelijk is de autobiografie geen klaagzang over tegenslag, maar een masterclass in veerkracht. De val in Rio de Janeiro, hoe dramatisch ook, wordt niet gepresenteerd als een eindpunt, maar als het startschot van een periode waarin Annemiek van Vleuten uitgroeide tot 1 van de grootste wielrensters aller tijden. Het boek bewijst dat de overwinningen niet werden bepaald door het ontwijken van de val, maar door de kunst van het opstaan.
Je kan de autobiografie meteen online bestellen bij onze partner Boeken.cafe!