Louis Vervaeke pakte afgelopen weekend in Oman zijn 1e overwinning bij de profs. Een beloning voor zijn volharding tijdens zijn meer dan 10-jarige carrière. Vervaeke schatte de situatie correct in: hij zag de slaagkansen van de vlucht en maakte de juiste beslissingen. Achteraf verklaarde hij dat renners te veel kansen op winst vergooien. Hoe kies je echter de juiste vlucht? En wat zijn de ingrediënten om de vlucht over de streep te krijgen?
Code gekraakt
Niet elke vlucht is gemaakt om voor de overwinning te strijden. Soms willen renners of ploegen gewoon publiciteit nemen. Een geslaagde vlucht start met renners die zich achter eenzelfde overwinningsdoel scharen. Het recept is simpel: om voor de winst te strijden, moet de kopgroep samenwerken tot het peloton de achterstand niet meer kan overbruggen. Pas dan mag de onderlinge strijd beginnen.
Toch herschrijft hetzelfde verhaal zich keer op keer: een kopgroep met sterke renners doet zichzelf de das om. Op een bepaald moment begint iemand te linkeballen en raakt de samenwerking binnen de groep verstoort. Als een team in de kopgroep overwicht heeft, ligt het nog moeilijker en zal de samenwerking al vroeger wegvallen. De verantwoordelijkheid voor het slagen van de vlucht wordt dan niet bij de volledige groep maar bij dat team gelegd.
Sommige renners hebben de code schijnbaar gekraakt. Een ontsnapping met Thomas De Gendt of Taco van der Hoorn blijft relatief vaak tot de finishstreep voorop. Zijn zij zoveel sterker dan hun collega’s of speelt er iets anders? Het antwoord vinden we door de vlucht als een groep te bekijken en de groepsprocessen onder de loep te nemen. De Gendt getuigde in de podcast Stamcafé Koers dat hij de truc van zijn naamgenoot Thomas Voeckler leerde.
Rollen en leiderschap
We kennen Voeckler als toneelspeler die bekken trok die breder waren dan zijn fietsstuur. Voeckler was echter gewiekster dan de meeste mensen weten. Hij nam de leiding in ontsnappingen en instrueerde zijn medevluchters. De Gendt nam dat van Voeckler over: hij legde zijn medevluchters zijn wedstrijdplan voor en wist zo een cohesie in de ontsnapping te kneden. Als een vlucht iets overhoudt om op het einde te versnellen, dan is dat niet toevallig, maar deel van dit plan. Onze vraagstelling zat dus verkeerd: de juiste vlucht kies je niet, de juiste groep creëer je.
Beide Thomassen begrepen intuïtief een aantal ingrediënten van een goed functionerende groep. Binnen groepen die positieve resultaten neerzetten zijn de rollen duidelijk en kan iedereen zich vinden in zijn rol. Wil iedereen in de vlucht evenveel bijdragen of houdt iemand stiekem reserve en gaat dat ten koste van de cohesie?
De renners met de beste sprint in de benen begrijpen heus dat een minder snelle vluchter eens een beurt overslaat, dat hoort bij hun rol. Zolang hun bijdrage redelijk blijft zullen ze daar geen probleem van maken. Binnen de juiste vlucht gelden er impliciete afspraken tot waar men samenwerkt. Als iemand vroeger voor eigen kans rijdt, valt de vlucht uit elkaar of vinden de overige vluchters elkaar om de kansen van de renner die de afspraak verbreekt te neutraliseren.
Omstandigheden
De getuigenis van De Gendt toont dat leiderschap ertoe doet. In teams met een positief leiderschap is er een betere teamcohesie, identificeren teamleden zich meer met het team en heerst er meer vertrouwen en motivatie. Wie niet wint, zal teleurstelling maar ook trots voelen dat hij tot de kopgroep behoorde. Samen zetten ze het peloton een hak.
Vluchten duren tekort om de rolverdeling vanzelf te laten ontstaan. Het helpt dat iemand hierin het initiatief neemt. De reputatie van De Gendt of Van der Hoorn helpt natuurlijk om het mandaat te krijgen als leider van de vlucht.
Hoewel renners de juiste vlucht kunnen maken, hangen hun kansen af van de omstandigheden. Een groep renners kan nog zo sterk zijn, tegen een peloton in overtal dat dezelfde ingrediënten gebruikt, kunnen ze niet op. Louis Vervaeke had dat goed begrepen. Hij wist dat te weinig teams de wedstrijd wilden dragen. Toen hij zag dat Tudor niet langer op kop reed, waagde hij zijn kans om naar de kopgroep toe te rijden. We weten waar dat toe leidde en gunnen het hem van harte.
