In de MuurClassic voor junioren van zondag 7 juni 2026 wordteen belangrijke stap gezet richting veiligere wielerwedstrijden. Het peloton rijdt voor het eerst met de ‘RouBack’, een apparaatje dat niet alleen de positie van een renner doorgeeft maar dat ook kan trillen om te waarschuwen bij gevaar. Renners kunnen op het toestel na een valpartij direct hun status doorgeven, wat de reactietijd van ploegleiders en hulpdiensten aanzienlijk kan verkorten.
Drama’s vermijden
Het RouBack-systeem, officieel een ‘race safety platform’, is ontwikkeld met het doel om drama’s zoals dat van Muriel Furrer op het WK in Zürich in 2024 te voorkomen. De 18-jarige Zwitserse renster overleed nadat ze 82 minuten lang onopgemerkt naast het parcours had gelegen na een val. De technologie moet dergelijke situaties in de toekomst vermijden door constante monitoring en communicatie.
Tijdens de juniorenwedstrijd in Geraardsbergen dragen alle deelnemers zondag de tracker in een achterzakje van hun shirt. Dit biedt ouders en ploegleiders de mogelijkheid om via een webapplicatie op een telefoon of tablet constant de locatie van de renners te volgen. De applicatie toont niet alleen de posities, maar ook de tijdsverschillen in de wedstrijd. Vooral in jeugdcategorieën, waar live informatie vaak ontbreekt, is dit een aanzienlijke vooruitgang.
De technologie is het resultaat van 6 jaar onderzoek naar veiligheid in de wielersport door Steven Verstockt, professor aan de Universiteit van Gent. Dit onderzoek werd deels in opdracht van de internationale wielerunie UCI uitgevoerd. RouBack is een zogenaamde spin-off van dit project, waarbij de academische kennis commercieel wordt geëxploiteerd om de sport veiliger te maken.
Van trillen tot communiceren
Het apparaat functioneert in de 1e plaats als een tracker, maar de belangrijkste innovatie is de waarschuwingsfunctie. Het toestel kan worden ingesteld om te trillen op vooraf bepaalde gevaarlijke punten op het parcours. Daarnaast kan het systeem ook in real-time waarschuwen. Wanneer een renner valt, kan de tracker van een achteropkomende renner dit signaal oppikken en onmiddellijk beginnen trillen om de renner te alarmeren.
De ontwikkeling van het systeem gebeurde in nauwe samenwerking met Soudal Quick-Step en het vrouwenteam van Human Powered Health. Een 1e idee om waarschuwingen via leds op het stuur te geven, bleek te afleidend. Een test tijdens de verkenning van de Antwerp Port Epic toonde aan dat een trilling op de rug de alertheid van de renners effectief verhoogt zonder hen af te leiden.
Naast de trilfunctie geeft RouBack ook automatisch meldingen via de webapplicatie wanneer een renner ongebruikelijk hard remt of naast het parcours terechtkomt. Dit stelt ploegleiders in staat om onmiddellijk te zien wie van hun team bij een valpartij betrokken is, in plaats van te moeten wachten op informatie via Radio Koers. Het toestel faciliteert ook tweerichtingscommunicatie: renners kunnen na een val met een druk op de knop aangeven of ze in orde zijn. Deze informatie is direct zichtbaar voor ploegleiders, medisch personeel en ouders. De functionaliteit kan zelfs worden uitgebreid voor niet-dringende communicatie, zoals het aangeven van materiaalpech of de behoefte aan een bidon.
Profpeloton
De pilot in de juniorenwedstrijd van zondag is niet onbelangrijk voor de toekomst van het systeem. De ontwikkelaars willen zien of de dataverbinding stabiel blijft in een peloton van 150 renners. Hoewel eerdere tests succesvol waren, is een echte wedstrijdsituatie onvoorspelbaar. Daarnaast is de test belangrijk om de operationele aspecten te verfijnen, zoals de snelheid van distributie en inname van de toestellen en de efficiëntie van het koppelen van trackers aan de deelnemerslijst, zeker bij last-minute wijzigingen.
RouBack is niet het enige trackingsysteem op de markt; organisaties als Velon en Flanders Classics gebruiken al vergelijkbare technologieën. Het onderscheidende vermogen van RouBack zit in de focus op dekking en connectiviteit, waardoor het signaal over het hele parcours gegarandeerd zou moeten zijn. De keerzijde hiervan is het huidige formaat van het toestel: 9 bij 6 cm en bijna 2 cm dik. Er wordt erkend dat een dergelijk object op de onderrug een risico kan vormen bij een val. Daarom zijn er gesprekken gaande met kledingfabrikanten om het apparaat op andere, veiligere plaatsen in de kledij te integreren.
De uiteindelijke implementatie in het profpeloton hangt ook af van de regelgeving van de UCI. De wielerunie staat terughoudend tegenover meer tweerichtingscommunicatie, al zou een systeem als RouBack de bestaande oortjes potentieel kunnen vervangen. De waarschuwingsfunctie bevindt zich nog in een testfase en is onderdeel van een breder debat over communicatie in de koers. De hoop is dat de succesvolle pilot van dit weekend het proces kan versnellen, zodat een nieuw drama zoals dat met Muriel Furrer definitief tot het verleden behoort.
