De Voerstreek is een toeristische troef rijker. Met de lancering van de 50 km lange Kerff-route tussen Voeren en Maastricht wordt een vergeten lokale held geëerd. Marcel Kerff was een pionier in de wielersport en reed in 1903 de allereerste Ronde van Frankrijk. Zijn leven eindigde echter abrupt en wreed tijdens de eerste dagen van de Eerste Wereldoorlog. Met de nieuwe knooppuntenroute en een reeks bijzondere events haalt Sint-Martens-Voeren deze historische figuur uit de anonimiteit.
Saucisson de Paris
De gloednieuwe fietsroute van 50km start bij Parking Paviljoen Kwinten in Sint-Martens-Voeren, het dorp waar Marcel Kerff op 2 juni 1866 het levenslicht zag. Het traject leidt liefhebbers en wielertoeristen via het fietsknooppuntennetwerk door het heuvelachtige landschap, de thuishaven van het gezin Kerff eind 19e eeuw. De vader, Jean Hubert Kerff, is boer en handelaar in slachtvee, terwijl moeder Anne Catherine Colle een getalenteerde couturière is. Vader schakelt zijn zonen al vroeg in voor logistiek werk, wat onbewust de basis legt voor een unieke sportcarrière.
Marcel en zijn broers Charles en Leopold moeten regelmatig op de fiets naar Maastricht om verse vis te halen. Later worden de afstanden veel extremer. Om de familiale slagerij te voorzien van luxeproducten, fietsen de broers in 2 dagen op en neer naar Parijs. Dat is een rit van ongeveer 600 km. In de Franse hoofdstad kopen ze worsten en grote stukken vlees in bij groothandels. Die verkopen ze bij thuiskomst met aanzienlijke winst. Het is een Spartaanse, maar uiterst doeltreffende training.
Door die monstertochten ontwikkelt Marcel Kerff een fenomenaal uithoudingsvermogen. Hij stapt over naar het professionele wielrennen en specialiseert zich in extreem lange afstanden. Zijn erelijst is ronduit indrukwekkend. Hij wint de 48 uur van Antwerpen in 1900 en verzamelt ereplaatsen in zware koersen als Parijs-Roubaix, Brussel-Roubaix en Bordeaux-Parijs. Zijn 6e plaats in het eindklassement van de allereerste Tour de France in 1903 vormt de absolute bekroning. Hij rijdt een zeer constante Tour en eindigt in bijna elke etappe in de top 10.
Gruwelijk einde
Ondanks de sportieve successen kent de wielersport in die pioniersjaren ook een donkere kant. Broer Charles, die in 1896 begint te koersen, komt in 1902 om het leven na een zware val op spekgladde wegen tijdens de wedstrijd Marseille-Parijs. De omstandigheden rond zijn dood op die tocht van 938 km zijn altijd in het ongewisse gebleven. Na heel wat ereplaatsen bijeen te sprokkelen, beëindigt Marcel in 1904 eveneens zijn wielercarrière. Hij zoekt de rust op en gaat aan de slag als butler op het Kasteel van Teuven.
Die rust is van zeer korte duur. Op 7 augustus 1914, slechts 3 dagen na de Duitse inval in België, slaat het noodlot ongenadig hard toe. Marcel is nieuwsgierig aangelegd en stapt op zijn motor om te kijken wat er gaande is bij een nieuw Duits legerkamp in Moelingen. De bezetter had daar op dat moment een kampement opgezet voor maar liefst 25.000 militairen en duizenden paarden. De voormalige wielrenner is zich totaal niet bewust van het extreme levensgevaar waarin hij zich begeeft.
De Duitsers arresteren Kerff onmiddellijk op verdenking van spionage. Het vervolg van die dag tart elke verbeelding en vormt een inktzwarte bladzijde in de geschiedenis van de Voerstreek. Hij wordt samen met 5 andere jonge mannen uit de streek gruwelijk gemarteld, waarbij de militairen hun tongen uitsnijden. Daarna worden deze 6 mannen, die later bekend werden als de Gehangenen van Moelingen, meedogenloos opgehangen. Het is een brute moord die de lokale gemeenschap decennialang zou traumatiseren.
Eerherstel met retrofietsen en theater
Meer dan een eeuw na zijn dood krijgt de wielerpionier het eerherstel dat hij ten volle verdient. Naast de permanente knooppuntenroute organiseert Toerisme Voeren op zaterdag 8 augustus 2026 de eenmalige Marcel Kerff Tour. Deelnemers rijden die dag exact de historische visroute van Sint-Martens-Voeren naar Maastricht en weer terug. Het vormt de perfecte manier om fysiek te ervaren hoe destijds de basis voor zijn unieke Tourdeelname werd gelegd op de Limburgse wegen.
Een week later, op zondag 15 augustus 2026, verplaatst de hommage zich naar de plek waar het noodlot toesloeg. Tijdens het lokale Pleinfeest in Moelingen organiseert het Voerens Amateur Toneel de Kerff Retro Tour. Het dorp ademt dan volledig de sfeer van de vroege 20e eeuw. Deelnemers werken een parcours rond de kerk af op authentieke retrofietsen. De organisatie verwacht iedereen in kledij uit de periode van de Eerste Wereldoorlog, als direct eerbetoon aan de slachtoffers van destijds.
Het herdenkingsjaar kent zijn sluitstuk in het najaar. Op 21 en 22 november 2026 brengt Compagnie Cecilia, op uitnodiging van het plaatselijke toneelgezelschap, de voorstelling Kerff op de planken in de Voerpoort in Moelingen. Dit theaterstuk duikt diep in het leven van de slagerszoon en brengt alle verhaallijnen naadloos samen. Meer informatie hierover volgt in de herfsteditie van het blad Van Harte. Geïnteresseerden kunnen nu al terecht op de website van het Voerens Amateur Toneel om tickets te reserveren. Vrijdag 7 augustus is de officiële opening. Toerisme Voeren heeft deze dag gekozen omdat 7 augustus de verjaardag van overlijden van Marcel Kerff is.
