Litouwen is niet het 1e land waar je aan denkt bij veldrijden. Toch groeit de sport er de laatste jaren snel. Onze redacteur reisde afgelopen weekend af naar de hoofdstad Vilnius voor een dubbele UCI-cross en werd in alle opzichten aangenaam verrast. Van een zwaar parcours tot beginners op mountainbikes: in Vilnius wordt vol passie gebouwd aan een eigen ecosysteem in de Baltische modder.
Vergelijkbaar met Overijse
In de loop der jaren zijn we al bij talloze crossen geweest. Uiteraard veel in België, maar ook in de Italiaanse Alpen, de Verenigde Staten en het Duitse binnenland. Litouwen kenden we in onze jeugd vooral als het land van Ramūnas Navardauskas. Wat we van de VeloCX-veldrit konden verwachten? Geen idee…
Het parcours is opgebouwd aan de noordkant van de stad, in een stadspark op de oevers van de Nerisrivier. Toch lijkt de omloop totaal niet op een gebruikelijke parkcross. Er moet bijzonder veel geklommen worden, te beginnen met een startstrook die vies vals plat oploopt. Er zitten 2 lange beklimmingen in en diverse korte stroken, waarmee het totaal aantal hoogtemeters op ruim 55 per ronde komt.
Het levert een fysieke slijtageslag op, zo ervaart ook de Amerikaanse deelnemer Carden King, met wie we ons hotel delen. “Het parcours is bruut en eerlijk”, vertelt hij. “Er zit verrassend veel en steil klimwerk in. Zelfs onder deze overwegend droge omstandigheden is het al loodzwaar. Alleen in Namen hebben we zulke krampen gehad als op zondag. Ik vind het vergelijkbaar met Overijse.”
Breedtesport
Naast de zware omloop is het vooral de sfeer die in positieve zin opvalt. In België en Nederland zijn we gewend wedstrijden vaak af te rekenen op het aantal toeschouwers. Er zijn hier misschien slechts 300 fans, die met toeters en bellen weliswaar veel lawaai maken, maar er zijn vooral veel andere verhalen. Zo parkeert achter ons een roestige Poolse bus, die tot de nok toe gevuld is met mountainbikes en een lading jeugdrenners.
Jeugdwedstrijden zijn sowieso 1 van onze favoriete onderdelen van de sport. De onder 10- en onder 14-wedstrijden voor mountainbikes en crossfietsen trekken elk een stuk of 30 deelnemers. Ook bij de ochtendwedstrijden voor amateurs, nieuwelingen en gevorderde jeugd zie je de sport in zijn puurste vorm. Renners verschijnen aan de start met omgebouwde mountainbikeframes. Op zaterdag rijden sommigen in het achterveld nog rond op gewone sportschoenen, om op zondag met hun allereerste klikpedalen aan de start te verschijnen.
Het is precies dat fundament dat organisator en bondscoach Lukšas Tautvydas voor ogen heeft. “De Velo CX is een competitie van vier weekenden. Ons belangrijkste idee achter deze reeks is het ontwikkelen van jonge renners, vanaf de U10 en U14”, vertelt hij. “Toen we in 2020 met een handvol deelnemers begonnen, waren het nog kinderen. Nu zien we hen bij de junioren rijden en trekt dit evenement meer dan 200 deelnemers. Over de hele serie heen hebben we nog meer deelnemers en we hebben ondertussen wedstrijden in het hele land. Volgend jaar haken er weer nieuwe steden aan.”
[ONTDEK ONZE PAGINA FIETSVACATURES]
Eigen ecosysteem
Ook onze jeugdheld Ramūnas Navardauskas was present bij de cross; zijn zoon reed mee. De Touretappewinnaar noemde veldrijden “een serieus evenement voor niet zo serieuze mensen”. Hij benadrukte tegelijkertijd het belang van de sport. “Je leert goed sturen, en het is leuk voor het publiek. Je ziet de renners vaak en lang. Als buitenstaander zeggen sommige namen je misschien niet direct iets, maar voor de jonge veldrijders zijn dit nu nationale helden. Hen zo in actie kunnen zien op jonge leeftijd is fantastisch. Ik was weliswaar een wegrenner, maar ritten in lijn zijn gewoon minder geschikt om naar te kijken. Doe mij dan maar een veldrit of criterium.”
In de cross probeert Tautvydas een solide basis te leggen door in Oost-Europa een geheel eigen ecosysteem te bouwen. “Ik kijk voor deelnemers niet direct naar het noorden of naar Zweden”, vertelt hij over de overlap met crossen in Scandinavië. “Polen, Litouwen, Letland, Estland en Tsjechië; dát is óns hoekje van het veldrijden. Ik wil het hier opbouwen, en ben niet direct bezig met renners aantrekken die puur voor punten komen. Natuurlijk zijn die belangrijk, want ze laten zien hoe hoog het niveau elders is. Maar dat is niet het belangrijkste aan dit weekend.”
Natuurlijk is er nog een lange weg te gaan voordat een Litouwse, of andere Baltische renner, potten breekt in België. Lokale ex-profs om de kunst van af te kijken ontbreken, waardoor de jeugd de techniek vooral leert door videobeelden van de Belgische crossen te bestuderen. De organisatie richt zich in de toekomst op het EK voor Jeugd en Masters. Daarna durven ze te dromen om ooit een grotere UCI-wedstrijd naar Litouwen te halen, waar de liefde voor de cross onmiskenbaar aanwezig is en elk jaar toeneemt.
