De meeste carrières van wielrenners zijn volstrekt logisch: veelbelovende resultaten bij de jeugd, een gestage progressie bij de profs, enkele overwinningen als hoogtepunt en een last dance om het verhaal compleet te maken. Aan de andere kant is er de loopbaan van Iñigo Landaluze, een Bask die nooit iets won, tot hij zich in de Dauphiné van 2005 plots warempel tot eindwinnaar kroonde. Vervolgens dooft de carrière terug uit, als een winterzon die even schijnt, maar bij het buitenkomen alweer lang verdwenen is.
Vuurdoop in de Hel
Over de opbouw van de carrière van Iñigo Landaluze kunnen we vrij kort zijn: Euskaltel. Dat betekent dus afkomstig uit Getxo aan de Golf van Biskaje en actief in het Spaanse circuit. Vanaf 2001 komt hij uit voor het eliteteam van de oranje brigade, waar hij meteen de hiërarchie van het team ontdekt. Als 23-jarige renner krijgt hij immers de eer om samen met zijn jonge ploegmaten de kasseien van Parijs-Roubaix te ontdekken. Niemand van het team haalt de uitslag. Stonden die dag ook aan de start: later Olympisch kampioen Samuel Sánchez en klimfenomeen Iban Mayo.
Een jaar later wordt Landaluze zowaar 38e in De Hel van het Noorden, een prestatie die bij zijn team enige verwondering opwekt. Normaal gezien haalt niemand van het team het Bos van Wallers, maar nu draait de Bask de wielerpiste op aan de zijde van veldrijder Sven Nys. Het vliegtuig richting Bilbao moet nog even aan land blijven. Er moet dan toch iets in die potige renner zitten. Dat bewijst hij enkele weken later door bijna een etappe te winnen in de Euskal Bizikleta en 2 keer bij de eerste 7 te finishen in de Ronde van Catalonië, een wedstrijd waar Belgen hetzelfde beleven als Basken in Roubaix.
Bijgevolg rijdt Landaluze een jaar later het A-programma, met onder meer de Tour en de Ardennenklassiekers. Het is een gouden jaar voor Euskaltel, dat met Iban Mayo gensters slaat in de Tour en uiteindelijk zelfs 2 renners in de top 6 plaatst. Haimar Zubeldia eindigt zelfs nog 1 plekje voor zijn ploegmaat, al fietste die zich met een ritzege op Alpe d’Huez wel rechtstreeks in het collectieve geheugen.
The Boss versus de Bask
Een jaar later is Landaluze overal op de afspraak: 23e in Milaan-Sanremo, 24e in de Waalse Pijl, 17e in Luik en zelfs erg knap 10e in de Dauphiné. Vooral in de klimtijdrit op de Mont Ventoux beleeft hij een wonderdag. Hij wordt er 6e, net na Lance Armstrong. De tijdrit wordt gewonnen door een fenomenale Iban Mayo, die de Texaan op 2 minuten rijdt. The Boss geraakt in paniek omtrent zijn recordzege in de Tour, maar wordt geholpen door de parcoursbouwers. In de etappe van Waterloo naar Wasquehal liggen kasseien en zoals eerder vermeld geraakt een Bask daar doorgaans niet over. Mayo verliest minuten en de Tour. Waterloo is voor 1 keer niet het einde, maar het begin van de teloorgang.
Het komt met Iban Mayo eigenlijk nooit meer goed, maar Landaluze draait een jaar later opnieuw vrolijk mee en slaagt er zelfs in 27e te worden in Gent-Wevelgem. Toch is er geen enkele levende ziel die hem als een kandidaat-eindwinnaar beschouwt in de Dauphiné. Na de tijdrit op dag 4 staat hij 34e op bijna 4 minuten. Richting de Mont Ventoux wordt hij een dag later wel 8e en springt hij zo naar de 11e plek, maar meer dan een evenaring van een jaar eerder lijkt niet mogelijk.
Een dag later trekt Axel Merckx in de aanval en springt Landaluze mee, samen met 8 andere vluchters. Hij is de best geplaatste renner vooraan en maant de rest aan om vol mee te rijden. Zij twijfelen, want de aanwezigheid van de Bask hangt als het zwaard van Damocles boven de bende. Merckx heeft geen zin in twijfels en rijdt met meer dan 100 km voor de boeg solo weg. In het peloton komt leider Leipheimer ten val en maant zijn landgenoot Armstrong de rest aan om te wachten. Op die manier wint Merckx – een goede vriend van The Boss – de etappe en verovert Landaluze het geel.
1e profzege
De veronderstelling is dat in de ritten naar Morzine-Avoriaz en Sallanches de echte toppers wel zullen overnemen van de Bask. Een dag later blijkt dat echter een moeilijker verhaal dan verwacht. Landaluze overtreft zichzelf en klimt met de besten mee omhoog en verliest uiteindelijk maar de helft van zijn voorsprong van 3 minuten op de klassementsrenners. Richting Sallanches legt Discovery Channel er nog eens de pees op en eindigen ze met 3 op het podium. Landaluze overleeft in de achtergrond en houdt 11 seconden over op Santiago Botero. Zonder een rit te winnen volgt hij Iban Mayo op als eindwinnaar, meteen goed voor zijn 1e profzege.
In 2006 jaagt Landaluze op ritsucces in de Grote Rondes, maar botst hij op iets sterkere medevluchters. Ei zo na bereikt hij een jaar later toch de geschiedenisboeken, maar Linus Gerdemann houdt hem niet alleen van de ritzege, maar ook van het geel. De 2e profzege komt er nooit. In de zomer van 2009 raakt bekend dat Landaluze positief is bevonden voor het gebruik van Cera, de populaire EPO-variant.
Landaluze rijdt nooit meer een wielerwedstrijd op het allerhoogste niveau. Een schuchtere zoekpoging leidt ons tot aan een bouwbedrijf in de buurt van Bilbao waar hij nu bij betrokken zou zijn. Zijn laatste uitslag is – hoe symbolisch kan het zijn – een 49e plaats in het eindklassement van de Dauphiné. Vandaag is iedereen al vergeten dat hij er ooit eindwinnaar was. Tot een schrijver bij WielerVerhaal ter gelegenheid van de 20e verjaardag van deze eindzege op zijn naam op de erelijst botst.
