De specialisten die vandaag de dag als fulltime veldrijder hun brood verdienen, hebben die status voor een groot deel te danken aan Roger Rondeaux. Tussen 1951 en 1953 veroverde deze introverte Fransman als eerste renner 3 wereldtitels. Waar tijdsgenoten zoals Jean Robic de cross enkel als handige wintertraining zagen, bewees Rondeaux met zijn technische kwaliteiten voorgoed dat het veldrijden een discipline was om serieus te nemen.
Water en vuur
De tegenstellingen tussen de eerste 2 wereldkampioenen veldrijden, Jean Robic en Roger Rondeaux, konden amper groter zijn. Robic, in 1950 winnaar van de eerste regenboogtrui, was een immer mopperend heethoofd. Zijn bijnaam Biquet (geitje) verwees naar zijn kleine, pezige bouw. Hij profileerde zichzelf als de enige met het recht de Bretonse arbeidersklasse te vertegenwoordigen in het wielrennen. Dat hij zelf in de Ardennen geboren was en in een welvarend dorpje nabij Parijs woonde, liet hij voor het gemak achterwege. Tourwinnaar of niet, Robic werd in Frankrijk uitgekotst als arrogante ster.
Rondeaux was daarentegen een echte volksjongen uit de arbeidersklasse. Hij was verlegen, opvallend stil en focuste zich uiterst gedisciplineerd op zijn sport. Hij was nooit te betrappen op smeuïge uitspraken of drama in de roddelpers. Ook op de fiets leek hij niet op zijn rivaal. Robic was een wegrenner en vertrouwde in het veld alleen op zijn brute kracht. Hij leefde volgens de vuistregel dat het veldrijden louter diende als een nuttige wintertraining.
Dat was destijds een bijzonder heikel punt. Dat het tot 1950 duurde voordat het veldrijden een officieel wereldkampioenschap kreeg, kwam doordat veel landen de sport niet serieus namen. Vooral Groot-Brittannië lobbyde fel tegen een officieel kampioenschap, met als argument dat de sport te veel op het wegwielrennen leek. Tot de opkomst van Rondeaux was dat ook niet zo’n vreemde gedachte. In de jaren daarvoor wonnen grote wegrenners zoals Sylvère Maes regelmatig de belangrijkste veldritten.
Met de opkomst van Rondeaux rond 1951 kantelde dat beeld. Waar Robic onhandig was door weinig koersen of trainingen op de crossfiets, excelleerde Rondeaux door zijn sublieme technische finesse. Hij bewoog zich uiterst elegant, sprong soepel op en af en beheerste het lopen uitstekend. Het absolute vermogen van de wegrenners bleek plotseling niet meer voldoende om deze rasechte crosser te verslaan.
De ommekeer
Robic werd van 1945 tot 1950 als beste veldrijder ter wereld omschreven, maar tijdens het WK van 1951 in Luxemburg nam Rondeaux die titel over. Robic verscheen niet eens aan de start na een langdradige ruzie met de bond. Na het wegseizoen trok hij naar Italië voor vakantie. Hij had het daar zo naar zijn zin, dat hij zijn verblijf bleef verlengen. Hierdoor miste hij te veel selectiewedstrijden, en mocht hij het Frans kampioenschap tot grote woede niet starten. Hierop besloot hij forfait te geven voor het WK. Volgens de kranten was dit een zwak excuus, Rondeaux zou namelijk makkelijk winnen. Die voorspelling klopte in elk geval. Rondeaux reed in de 1e ronde weg, om uiteindelijk met 2 minuten voorsprong zijn 1e wereldtitel op te eisen.
De kersverse wereldkampioen bleek een veel betere ambassadeur voor het veldrijden. Waar Robic de trui vooral thuis liet hangen, reisde Rondeaux heel Europa door. Hij reed als een ware kampioen en gaf nooit op, zelfs niet bij pech. Mede hierdoor won de sport razendsnel aan prestige en kreeg het veldrijden meer voet aan grond in landen als West-Duitsland en Spanje.
De definitieve afrekening met de filosofie van Robic volgde tijdens de prestigieuze GP Martigny nabij Parijs. Dit was de generale repetitie voor het WK van 1952, waar alle toplanden hun beste renners verzamelden. Robic probeerde hier een grootse comeback in het veld te maken, maar leerde het klappen van de zweep kennen. De sport was onder leiding van Rondeaux geëvolueerd. Rondeaux won de cross met speels gemak, Robic eindigde op ruime afstand als 4e. De tijd waarin een wegrenner zonder specifieke crosstraining kon domineren, was voorgoed voorbij.
[ONTDEK ONZE PAGINA FIETSVACATURES]
Volwaardige topsport
Zijn suprematie bevestigde Rondeaux op het WK in Genève. Het parcours was ongekend zwaar en technisch, met een steile afdaling als eyecatcher. Terwijl de concurrentie naar beneden glibberde, nam de Fransman in de 2e ronde soeverein de leiding. Hij balanceerde op een dun plankje over de rivier, en won opnieuw met 2 minuten voorsprong.
Zijn meesterwerk voltooide hij een jaar later in het Spaanse Oñati. Na een winter vol ziekte en blessures leek hij kwetsbaar op een parcours dat door de vele kilometers asfalt juist perfect op het lijf was geschreven van de wegrenners. In een zenuwslopend duel werd Rondeaux tot het uiterste gedreven door Gilbert Bauvin, die in 1951 nog in het geel had gereden in de Tour de France. Met een uiterste inspanning op 1 van de weinige onverharde beklimmingen wist Rondeaux de wegrenner alsnog op de knieën te dwingen en zijn 3e wereldtitel op rij veilig te stellen.
Met die three-peat legde Rondeaux het fundamentele fundament voor het veldrijden als zelfstandige sport. Hij werd nooit een grote naam op de weg, maar bleef een gespecialiseerde veldrijder. Het imago van de cross als een trainingsrondje voor wegvedetten verdween hierdoor. Om een veldrit te winnen moest een sterke wegrenner zijn technische vaardigheden trainen en onderhouden. Onaangekondigd opduiken en de tegenstand platwalsen, zoals Jean Robic dat kon, was er op enkele uitzonderingen na niet meer bij.
