Natriumbicarbonaat of bakpoeder maakt al even opmars in het peloton als middel tegen spierkrampen. Dit is niet de zoveelste mythe: wetenschap bewijst dat het effectief werkt. Hoe ervaart een atleet echter het product? Diëtiste in opleiding en wielrenster Femke Van Goethem zag een rol als proefpersoon wel zitten en testte een maand lang Bicacaps GP, een blijkbaar populair product ontwikkeld door apotheker Carl Bornauw van Kuracilo.
Proefkonijn van VELOPRO-Alphamotorhomes
We brachten eerder het verhaal van Carl Bornauw, een apotheker uit Destelbergen, die zonder het te beseffen een populair voedingssupplement voor wielrenners ontwikkelde. Bicacaps GP bevat natriumbicarbonaat – ook bekend als bakpoeder. Het stofje is al langer gekend in de sportwereld vanwege zijn vermogen als buffer tegen verzuring. Bornauw rust niet op zijn lauweren: hij lanceerde een oproep naar feedback van renners om zijn product indien nodig verder te perfectioneren.
Femke Van Goethem, actief als eliterenster bij Velopro-Alpha Motorhomes en diëtiste in opleiding, nam de handschoen op. Ze testte het supplement een maand lang tijdens zware trainings- en wedstrijdweken. Ze nam dagelijks 2 capsules Bicacaps GP – 1 ’s ochtends en 1 ’s avonds. Daarbij hield ze nauwkeurig bij hoe haar benen aanvoelden tijdens trainingen en wedstrijden.
De resultaten? Opvallend positief. Op de meeste dagen meldde ze “goede” benen. Tijdens zware trainingen met VO2-max- en drempelblokken, voelde ze zelden verzuring of krampen. Zelfs niet na explosieve wedstrijden. “Ik kon diep gaan in de sprint zonder dat mijn benen meteen verzuurden. En de dag erna voelde ik me verrassend fris”, noteerde ze in haar schema. “Mijn prestatiedata laten zien dat ik ondanks zware training mijn prestaties hoog hield zonder tekenen van spiervermoeidheid.”
Slechts op 2 dagen had ze last van verzuring, wat onze renster eerder toeschrijft aan vermoeidheid dan aan het supplement zelf. Samengevat stelt ze: “Ik had overwegend goede, tot uitstekende benen met enkele uitschieters in prestaties – met onder meer 2 podiumplekken en enkele persoonlijke wattagerecords.” Een ander opvallend pluspunt uit de test: Van Goethem ondervond geen maaglast.
Natriumbicarbonaat uitgelegd
Hoe werkt natriumbicarbonaat nu eigenlijk? Tijdens intensieve inspanning produceren spieren energie (ATP) via een proces genaamd glycolyse. Hierbij komt melkzuur vrij als een afvalproduct dat de zuurgraad in de spieren en het bloed verhoogt, wat kan leiden tot krampen. Je hoorde vast al van de term lactaatdrempel. Dat is het moment waarbij het lichaam meer lactaat aanmaakt dan het kan afvoeren. Het doet zich voor bij zogenaamde anaerobe inspanningen: om melkzuur te verwerken is zuurstof immers noodzakelijk.
Specifieke trainingsmethodes kunnen de lactaatdrempel verleggen. Natriumbicarbonaat doet dat ook: het is een base en reageert met zuren. Hierdoor wordt de zuurgraad in de spieren en het bloed geneutraliseerd, wat de negatieve effecten van melkzuur dus tegengaat. De internationale sportwetenschap – onderschreven door het IOC – stelt dat dit vooral werkt bij korte, intensieve inspanningen van 30 seconden tot 12 minuten. Ideaal dus voor (korte) tijdritten, sprints of lastige koersfinales.
1 klein probleem: bicarbonaat kan ook zorgen voor maag- en darmlast, omdat het in reactie op maagzuur onder andere CO2 ontwikkelt. Gas in de buik is niet handig in het midden van een koers: we willen geen Dumoulin-toestanden waarbij we op een beslissend moment aan de kant moeten. Een groot deel van die maaglast vermindert gelukkig bij een formule met vertraagde vrijstelling, precies wat apotheker Carl Bornauw toepast in zijn Bicacaps GP.
Conclusie
Deze single case studie heeft natuurlijk zijn beperkingen: het is per definitie gebaseerd op 1 persoon en er was geen controlegroep die een placebopil kreeg. Hoewel de resultaten niet wetenschappelijk doorslaggevend zijn, tekent zich wel een trend af. Het product lijkt effectief in het onderdrukken van verzuring tijdens intensieve inspanningen. Van Goethem ondervond zelden krampen, herstelde sneller en presteerde stabiel – zelfs in zware koersomstandigheden. Haar ervaring voegt het subjectieve verhaal toe aan het wetenschappelijk bewijs over de werkzaamheid van natriumbicarbonaat als hulpmiddel voor de intensieve sporter.
Zoals het een diëtiste in opleiding siert, uit onze proefpersoon een belangrijke kanttekening. De aanbevolen inname van Bicacaps GP (2 capsules per dag) ligt relatief laag in vergelijking met wat wetenschappelijke literatuur voorschrijft voor zware sportprestaties. De aanbeveling van 0,3 gram bicarbonaat per kg lichaamsgewicht zou bij haar neerkomen op zo’n 18 capsules per dag. Dat Van Goethem Bicacaps goed verdraagt, brengt haar bij de vraag of een hogere, maar goed verdeelde dosering ook haalbaar zou zijn. Het is zeker verder onderzoek waard.
Onze renster geeft om af te sluiten de goede raad mee aan collega-atleten om het supplement eerst op trainingsdagen uit te proberen. “Iedereen reageert anders, dus test eerst hoe jouw lichaam het verteert. Ik zou dit product alvast aanraden aan andere atleten!”
To be continued!
