De Eritrese wielerster Biniam Girmay werd benoemd tot Nationaal Goodwill Ambassadeur voor het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP). De ceremonie betekende een persoonlijke mijlpaal voor de Intermarché-sprinter, maar ook een symbolisch moment voor een land en continent dat steeds nadrukkelijker op de wereldkaart verschijnt.
Klimaat en jeugd
Voor velen is Girmay de belichaming van hoop. Sinds zijn doorbraak in het internationale wielrennen heeft de inmiddels 25-jarige renner barrières geslecht en nieuwe paden geopend voor Afrikaanse sporters. Met zijn overwinning in Gent-Wevelgem in 2022 schreef hij wielergeschiedenis: nooit eerder had een Afrikaanse renner een klassieke voorjaarskoers van dat niveau gewonnen. Enkele maanden later volgde een ritzege in de Giro d’Italia. Maar de apotheose kwam in 2024, toen Girmay 3 etappes won en de groene trui veroverde in de Tour de France. Zijn triomfen werden in Asmara, Addis Abeba en ver daarbuiten gevierd als collectieve zeges voor een continent dat zelden zo’n podium heeft gekregen in de internationale sport.
“Sport kan meer dan alleen winnen en verliezen laten zien”, laat Girmay optekenen tijdens de ceremonie in Hakose. “Het kan mensen inspireren, gemeenschappen verbinden en een stem geven aan wie vaak onzichtbaar blijft. Ik ben diep vereerd om deze rol als Goodwill Ambassadeur te mogen vervullen. Dit is niet alleen een persoonlijke eer, maar ook een verantwoordelijkheid om mijn invloed te gebruiken voor het algemeen belang.”
Met zijn benoeming tot UNDP-ambassadeur verschuift de focus van Girmay’s werkveld van de wegen in Europa naar de uitdagingen die de toekomst van zijn geboorteland en continent bepalen. Klimaatverandering treft de Hoorn van Afrika harder dan vele andere regio’s: droogtes, voedselschaarste en verlies van biodiversiteit zetten miljoenen levens onder druk. Tegelijkertijd worstelen jongeren – die in Eritrea meer dan 60% van de bevolking uitmaken – met beperkte toegang tot kansen op het gebied van onderwijs, werk en maatschappelijke participatie.
Symbolische rol
Net die 2 thema’s, klimaat en jeugd, staan centraal in Girmay’s nieuwe ambassadeurschap. “Ik wil dat jonge mensen voelen dat hun stem telt”, benadrukt hij. “Dat zij ook zelf dingen mee kunnen veranderen. En ik wil laten zien dat duurzame keuzes – hoe klein ook – impact kunnen hebben. Of het nu gaat om watergebruik, energie, of de manier waarop we samenleven.”
Het UNDP gaat niet licht over zijn Goodwill Ambassadeurs. Wereldwijd maken prominente namen uit sport, muziek en film deel uit van dit netwerk, dat als doel heeft de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) onder de aandacht te brengen. Bekendheid wordt zo ingezet als hefboom voor bewustwording en actie. Dat Girmay, een jonge Eritreeër die door sport wereldfaam verwierf, nu deel uitmaakt van dit gezelschap, is veelzeggend.
“Biniam vertegenwoordigt precies wat wij als UNDP willen uitdragen: veerkracht, doorzettingsvermogen en de overtuiging dat verandering mogelijk is”, aldus een woordvoerder van de organisatie. “Zijn verhaal toont de kracht van rolmodellen. Voor Eritrese jongeren – en eigenlijk voor jongeren overal – is hij het levende bewijs dat dromen niet aan grenzen gebonden zijn.”
Doorbreken
Wie Girmay’s sportieve loopbaan bekijkt, ziet een rode draad: barrières doorbreken. Opgegroeid in Asmara begon hij als tiener te fietsen op de stoffige wegen van zijn geboortestreek. Waar Europese talenten vaak ondersteund worden door opleidingsprogramma’s en sponsoren, moest Girmay improviseren met beperkte middelen. Toch viel zijn talent op, en kreeg hij via Afrikaanse kampioenschappen en kleine koersen in Europa de kans zich te tonen.
De weg was niet eenvoudig. Racisme en scepsis over Afrikaanse wielrenners waren uitdagingen die hij net zo hard moest bevechten als de steile heuvels van Vlaanderen en de Alpenpassen. Zijn successen brachten niet alleen vreugde in Eritrea, maar dwongen ook respect af in een sport die vaak gesloten en traditioneel is. “Wat mij altijd is bijgebleven, is dat Biniam nooit alleen voor zichzelf reed”, zegt een voormalige coach. “Hij zag zijn prestaties altijd in de context van zijn land en zijn gemeenschap. Nu krijgt hij de kans om die betrokkenheid op een veel grotere schaal te laten zien.”
