In de slipstream van de materiaalwedloop in de Tour de France, tussen frames, wielen en powermeters, wint technisch textiel aan belang. Aerodynamica, compressie en slimme stoffen bieden veel meer dan marginal gains. Ze kunnen renners significant sneller, efficiënter en aerodynamischer maken. Dan hebben we het over besparingen tot 30-40 Watt of een verschil van 40 tot 60 seconden over een tijdrit van 40 km.
Compressietextiel: betere recuperatie en krachtoverbrenging
“De wetenschap achter aero-kleding is complex”, benadrukt Maxime Delabre van Van Rysel, de fabrikant die het Decathlon AG2R-team van kop tot teen in hightech hult. “Fabrieken en teams werken samen met universiteiten én aerodynamische specialisten. Wij doen voor onze aerodynamische innovaties onder meer een beroep op specialisten uit de ruimtevaart. Op het vlak van textiel valt er nog enorme winst te boeken, qua comfort, recuperatie, aerodynamica. Maar ook op het vlak van bescherming, bijvoorbeeld. Dat zijn allemaal dingen die wij in detail onder de loep nemen.”
Compressiekousen, shirts en arm- of beenstukken ondersteunen niet alleen de spieren, maar bevorderen ook de bloedcirculatie. Wetenschappelijk gezien zijn de effecten subtiel, maar reëel. Zo blijkt uit studies dat compressietextiel de maximale krachtafgifte met ongeveer 1 tot 3% kan verbeteren tijdens de opeenvolging van ritten in een Grote Ronde. Volgens een studie verminderde het prestatieverlies tussen 2 zware ritten in een ronde van -2,15% zonder compressie naar slechts -0,20% mét compressie.
Geavanceerde skinsuits doen meer dan aerodynamica: ze begeleiden de houding op de fiets en geven ondersteuning, zoals ook de door fysiotherapeuten gebruikte kinesiotape dat doet. Elastische panelen houden renners subtiel in aero-positie, verminderen trillingsenergie en zorgen voor circulatiecontrole. Die druk is licht, maar consistent, en wordt ‘muscle oscillation damping’ genoemd. Dat is het dempen van microcontracties, wat de vermoeidheid afremt tijdens urenlange inspanning.
Bescherming door ‘smart textiles’
Er wordt ook volop geëxperimenteerd met tijdritpakken voorzien van verstevigings- en dempingzones rond schouders en heupen, met dunne koudschuimlagen, die renners helpen positie te behouden. In het speelveld van de ‘compound technologie’ is er nog heel wat marge. Daarnaast reguleert high-tech textieltranspiratie: bepaalde vezels leiden vocht snel weg, waardoor temperatuur en luchtweerstand stabieler blijven. Comfort, oxyflow en celkoeling zijn nauwer verbonden met snelheid dan je op het eerste gezicht zou denken.
In andere sporten – zoals skiën – bestaan reeds slimme modellen die bij impact steviger worden en zo bescherming bieden. Binnen de wielersport zijn we nog aan het pionieren. Denk aan shirts met geïntegreerde polymeren die bij een val in een oogwenk verharden: een beschermende cocon die wrijving minimaliseert en bijdraagt aan meer veiligheid zonder efficiëntie op te offeren. Echte testcases in de Tour zijn er nog niet, maar de interesse groeit.
In deze Tour gebruiken topploegen als Decathlon‑AG2R, UAE en Visma | Lease a Bike de nieuwste skinsuits met volledig op maat gemaakte panelen. Deze pakken zijn fabric-technisch geoptimaliseerd per lichaam, per renner. Dat gebeurt op basis van sessies in windtunnels en klimaatkamers. Zowel met de renners zelf als met hyperrealistische modellen op ware grootte. Technologiepartners zoals Swiss Side en ONERA voeren windtunneltests uit, waarna de stoffen precies gestuurd worden op de zones rond borst, knieën en onderrug.
Stel: een renner rijdt 50 km/u en heeft een totaal vermogen nodig van een goeie 350 Watt om die snelheid te handhaven, waarvan ongeveer 80% (280 Watt) naar luchtweerstand gaat. Een 10% daling in luchtweerstand levert dan 10% van 280 Watt = 28 Watt winst op. Bekijk het parcours van de tijdritten in deze Tour en tel uit je winst. We spreken over een winst van 40 tot 60 seconden in een tijdrit van 30 tot 40 km, afhankelijk van parcours en windrichting.
Technologie achter de cijfers
Textiel van nog geen 10 jaar geleden is vandaag een hopeloos blok aan je been. Iets dat letterlijk als een zeil dat achter je aan wappert.
- 10 jaar geleden werden skinsuits werden gemaakt op basis van aero‑stoffen, met platte naden en standaard mouwen. Tegenwoordig zijn de pakken steeds meer geoptimaliseerd: 4 % reductie in luchtweerstand ten opzichte van pakken uit 2015–2016.
- 30 jaar geleden vergeleken met hedendaagse skinsuits is het verschil gigantisch – vaak tot 15 % luchtweerstandsvrij – wat kan neerkomen op 2 minuten winst in een tijdrit van 40 km.
Fabrikanten als Bioracer, Van Rysel, Vorteq, HUUB, Champion System, Castelli en Endura werken samen met wetenschappers om tijdritpakken te finetunen voor nog enkele Watts extra. In vergelijking met pakken van 10, 20 of 30 jaar geleden leveren moderne pakken tot 15% minder luchtweerstand, goed voor tientallen seconden winst. Textiel is niet langer alleen comfort; het is een strategisch wapen geworden in de marginal gains-strategie.
