Een te lage zadelhoogte is een directe en tot nu toe onderschatte oorzaak van hardnekkige lage rugpijn bij wielrenners, van recreanten tot professionals. Een nieuwe, holistische benadering die de neurologische respons van het lichaam meet, toont aan dat een afwijking van slechts 3 mm al kan leiden tot een kettingreactie van spierverzwakking en -overbelasting, met rugklachten als onvermijdelijk gevolg. Dat zegt Stephan De Schutter van Therapeutica.
Neurologische kettingreactie
Lage rugpijn is een veelvoorkomende plaag in het peloton en bij fietsliefhebbers. De oorzaak wordt vaak gezocht in een te hoge zadelpositie, overbelasting of een zwakke core-stabiliteit. “Uit recent onderzoek, gebaseerd op functionele en kinesiologische spiertesten, blijkt nu dat de ware boosdoener zich vaak schuilhoudt in een te laag afgesteld zadel”, vertelt Stephan De Schutter van Therapeutica. “Dit inzicht verklaart waarom veel renners en rensters met klachten blijven kampen. Hoewel ze al talloze behandelingen en bikefits hebben doorlopen.”
De kern van het probleem ligt in een foutief signaal dat vanuit het heiligbeen (sacrum, specifiek niveau S3) naar de kleine hersenen wordt gestuurd. “Dit signaal ontstaat wanneer de zadelhoogte niet optimaal is afgesteld op de unieke neurologie van de renner. De kleine hersenen zijn verantwoordelijk voor de coördinatie van beweging. Ze reageren hierop door de sacrospinalis-spiergroep – de lange spieren die van het bekken tot de schedel lopen – in een constante staat van verhoogde spanning (hypertonie) te brengen.”
De Schutter vervolgt: “Deze aanhoudende spanning is de directe oorzaak van de pijn en stijfheid in de onderrug, die vooral opspeelt tijdens langdurige en intense inspanningen zoals klimmen of een veldrit. De spieren krijgen geen moment de kans om te ontspannen. Metingen op de fiets tonen aan dat het na een inspanning meer dan een minuut duurt voordat deze rugspieren beginnen te ontspannen. En een rustperiode tijdens een wedstrijd of zware training is onbestaande.”
Verzwakking van cruciale spiergroepen
De gevolgen blijven niet beperkt tot de rug. De holistische testmethode, waarbij spierfuncties direct na de inspanning op de fiets worden geëvalueerd, legt een alarmerende kettingreactie bloot:
- Verzwakking van de psoas: De psoas-spieren, essentieel voor de heupbuiging en bekkenstabiliteit, verzwakken significant. Dit leidt tot een verminderde stabiliteit in het bekken, waardoor de rugspieren nog harder moeten werken om dit te compenseren.
- Uitval in het bovenlichaam: De spanning van de sacrospinalis-spieren trekt door tot aan de schedel en de nekwervels. Dit veroorzaakt een verzwakking van belangrijke schouderstabilisatoren (supraspinatus, subscapularis, deltoideus posterior) en nekstabilisatoren (sternocleidomastoideus). Het resultaat is een verminderde controle en stabiliteit van het volledige bovenlichaam op de fiets.
Dit fenomeen werd consistent vastgesteld bij alle geteste personen, van vrijetijdsfietsers tot professionele renners en rensters.
De ontdekking stelt de effectiviteit van traditionele bikefits, die zich primair richten op lichaamsmaten en hoeken, ter discussie. De neurologische respons is strikt individueel. “Er zijn 8 miljard mensen, dus er zijn neurologisch gezien 8 miljard verschillende ideale fietsposities”, duidt Stephan De Schutter. “Dit wordt geïllustreerd door tests met eeneiige tweelingen met identieke lichaamsmaten. Die bleken toch een totaal verschillende, neurologisch optimale zadelhoogte en setback nodig te hebben.”
De “juiste” zadelhoogte is geen wiskundige formule, maar een positie waarop het brein en het zenuwstelsel optimaal functioneren zonder compensatiemechanismen te activeren. “De tests tonen aan dat het fenomeen van spierverzwakking en -spanning al optreedt wanneer het zadel slechts 3 millimeter te laag wordt gezet ten opzichte van deze neurologisch ideale hoogte”, aldus De Schutter.
Zenuwstelsel niet verstoren
De bevindingen pleiten voor een nieuwe, holistische aanpak bij het aanpakken van fietsposities en rugklachten. En zo werken ze bij Therapeutica. “In plaats van enkel te kijken naar biomechanica, moet de focus liggen op de neurologische reactie van het lichaam”, weet De Schutter. “Door via manuele spiertesten de impact van de fietspositie direct te meten, kan de precieze zadelhoogte worden bepaald die het zenuwstelsel niet verstoort.”
Voor wielrenners en therapeuten betekent dit een belangrijke stap voorwaarts. Het verklaart waarom ogenschijnlijk “perfecte” fietsposities toch tot klachten leiden en biedt een concrete oplossing: het bepalen van de individuele, neurologische zadelhoogte. “Dit voorkomt niet alleen rugpijn, maar zorgt ook voor een betere bekken- en schouderstabiliteit. Wat leidt tot een efficiëntere en krachtigere krachtoverbrenging”, klinkt het.
De methode biedt een correctie op bestaande bikefits en opent de deur naar een pijnvrije en optimalere fietsprestatie voor elke renner. Voor meer info kan je terecht bij Therapeutica!
