Pierrick Fédrigo, Sandy Casar, Erik Dekker, Luis León Sánchez,.… Ze hadden allemaal 1 kenmerk gemeenschappelijk: ze blonken nergens in uit. Bergop konden ze niet met de besten mee, in de sprint maakten ze geen schijn van kans. Dus werden ze vrijbuiter en wonnen ze op die manier ritten op bestelling in de Tour. Vandaag is dit type renner met uitsterven bedreigd. Overgangsritten werden klassiekers, vroege vluchters zijn kanonnenvlees. Is de vrijbuiter iets waarover we binnen 10 jaar in het verleden praten?
Oorzaak
Neem gerust een keer een kijkje naar de ritwinnaars in deze Tour. Del Toro -> wonderkind, Pogačar -> buitenaards, Pedersen -> voormalig wereldkampioen, Kooij en Merlier -> rassprinters, Mathieu van der Poel -> voormalig wereldkampioen. Met andere woorden, na 9 etappes heeft er nog geen enkele ‘gewone’ jongen een rit gewonnen. Een evolutie conform aan het moderne wielrennen, waar cadeaus even zeldzaam zijn geworden dan een eerlijke garagist.
De reeds genoemde namen uit de intro stammen af uit vervlogen tijden in het wielrennen. Fédrigo was wellicht het grootste fenomeen van de 4, want hij won in 4 verschillende Tours een etappe. Ook Casar was een eeuwige aanvaller, die naast 3 ritzeges in 3 Tours ook nog eens 6 keer 2e werd. Erik Dekker sloeg 4 keer toe, waarvan 3 keer in dezelfde wonder-Tour van 2000. Luis León Sánchez was als renner completer, zo won hij ooit Parijs-Nice, maar ging naar de Tour als vrijbuiter met 4 ritzeges in 4 Tours als straffe oogst.
Dat soort renners zijn er nog steeds, alleen is het in de Tour veel lastiger geworden om nog een etappe te winnen. Dat heeft uiteraard veel te maken met de onverzadigbare honger van Tadej Pogačar, die nu al aan 23 ritzeges in de Tour zit, terwijl Armstrong tijdens zijn hegemonie van 7 jaar op 19 bleef steken. Anderzijds komen de helden van het voorjaar ook naar de Tour voor ritwinst. Pedersen rijdt rond als een wilde stier, Van der Poel gaat tot het uiterste voor ritwinst. Dat is een groot verschil met pakweg Michele Bartoli, Peter Van Petegem of Andrei Tchmil, samen goed voor exact 0 ritzeges in Frankrijk.
Missie
De benadering zit natuurlijk ook volledig anders. Van een type Van der Poel wordt het niet meer aanvaard als hij een mindere Tour rijdt, hij heeft de lat voor zichzelf veel hoger gelegd. Ook Mads Pedersen start geen enkele dag zonder objectief. Hij gaat mee in vroege vluchten in bergetappes, rijdt zich het snot voor de ogen voor een 6e plaats in een etappe door het middelgebergte en als het even kan zou hij ook nog bijspringen voor het verdedigen van een goed klassement van een ploegmaat. Tom Boonen deed destijds gewoon de sprintetappes en beperkte zich voor de rest tot sprinten. Dat is geen kritiek, louter een vaststelling.
Dezelfde ambities zie je bij ploegen. Zij laten geen enkele gemiste kans ‘zomaar’ passeren. Zie maar de etappe van zondag. Netcompany INEOS had Tobias Foss mee in de vlucht, maar toen die vooraan moest afhaken, werd hij opgeroepen om op kop van het peloton alles te geven om zijn voormalige medevluchters in te rekenen. Zo zou Filippo Ganna toch nog kunnen sprinten voor de dagzege. Ook als er eens een groepje vertrekt zonder renner van een bepaalde ploeg, zal je vaak zien dat de ploegleiders hun stem schor schreeuwen opdat er toch maar iemand mee zou zijn. Clément Braz Alfonso zagen we op die manier zondag nog een alles-of-niets-poging uitvoeren toen het eigenlijk al net te laat leek.
Het ziet er dus niet al te best uit voor renners die niet beschikken over een enorm talent in deze Tour, maar er is wellicht toch beterschap op komst. Doorgaans komen er in het 2e deel van de Tour net iets meer kansen voor de ouderwetse vrijbuiters. Vorig jaar 2025 konden met Jonas Abrahamsen, Tim Wellens en Valentin Paret-Peintre toch 3 renners winnen die je voor de Tour nog niet blind kon invullen als ritwinnaar. Geenszins prutsers, maar renners die – met alle respect – nergens bijzonder in uitblinken. Een jaar eerder was er dagwinst voor Anthony Turgis en Victor Campenaerts, in 2023 was het zelfs feest met verrassende overwinningen voor onder meer Victor Lafay, Wout Poels en Kasper Asgreen.
Beterschap
Het moet dus nog uitwijzen of de vrijbuiter nog bestaat. Een 1e kans ligt er anno 2026 dinsdag al meteen richting Le Lioran, als de Sloveense geletruidrager ten minste een ploegmaat meestuurt of zoals in 2025 langzaamaan zijn goesting in winnen verliest. Vervolgens krijgen we 2 vlakke etappes en 3 bergritten, waarin er mogelijk wel kansen liggen voor goed klimmende aanvallers.
En hoe zit het dan met de ouderwetse baroudeur? Die moet in de slotweek zijn kans gaan in de 17e etappe naar Voiron. Hoe raar het ook klinkt, is dat wellicht de enige kans die nog rest voor het type Vlad Van Mechelen, Jasper Stuyven of Filippo Ganna. Wie echt graag ritten wil winnen, kiest misschien maar beter voor een andere Grote Ronde. In de Giro dit jaar was een vluchter 8 keer aan het feest. Aan alle vrijbuiters in de Tour: tijd om te gaan!
