Iedereen ziet het rugnummer. Maar achter elk rugnummer schuilt een verhaal. Een verhaal dat niet begint wanneer het startschot klinkt en ook niet eindigt aan de finish. Na meer 20 jaar wielrennen weet Joyce Vanderbeken (41) dat de momenten die niemand ziet minstens even bepalend zijn als die momenten waar je uiteindelijk applaus voor krijgt. Dit is haar 1e column voor WielerVerhaal.
Wat je niet ziet
Joyce Vanderbeken: “Als je mij aan de start van een wedstrijd ziet staan, zie je een renster, een fiets en een rugnummer. Misschien denk je aan een wereldtitel, een Belgisch kampioenschap of een overwinning. En regelmatig krijg ik voor de start te horen: “Jij gaat vandaag toch weer winnen.” Ik glimlach dan vriendelijk, maar vanbinnen denk ik altijd hetzelfde: was het maar zo eenvoudig.”
“Wie alleen naar de uitslagen kijkt, zou kunnen denken dat topsport draait om winnen. Ik weet ondertussen dat winnen maar een heel klein stukje van het verhaal is. Een uitslag vertelt niets over de wekker die om half 7 afloopt, de werkdag die eraan voorafgaat of de training die pas begint wanneer veel mensen hun avond al rustig inzetten.”
“Rond 8 uur ’s avonds kom ik meestal thuis. Dan moet er nog gekookt en gegeten worden en begint wat ik ondertussen bijna als toverkunst met bakjes beschouw: eten voorbereiden voor de volgende dag. Alles klaarzetten, opruimen en proberen om op tijd in bed te liggen. Dat is misschien niet het 1e waar mensen aan denken bij een topsporter, maar het hoort wel degelijk bij mijn dagelijkse leven.”
Koppigheid als talent
Joyce Vanderbeken: “Begrijp me niet verkeerd: ik wil nog altijd winnen. Heel graag zelfs. Maar wat mij na al die jaren nog steeds drijft, zit niet alleen in dat ene moment waarop je als 1e over de finish komt. Het zit in de weg ernaartoe. In de trainingen die niemand ziet. In de discipline om na een lange werkdag toch nog op de fiets te stappen.”
“Een aantal jaar geleden sprak ik in de winter af met een andere renner voor een training van 3 uur. Tijdens de 1e ronde begon er natte sneeuw te vallen. In de 2e ronde werden de vlokken steeds groter. Mijn trainingspartner vond het welletjes en draaide naar huis. Ik niet. Er stond 3 uur op mijn planning, dus ik zou 3 uur fietsen. Ik kwam verkleumd thuis, maar ook ontzettend trots. I nailed it.”
“Misschien zijn het precies dat soort dagen die een renner vormen. Niemand stond aan de finish van die training te applaudisseren. Er was geen podium en geen medaille. Maar de voldoening die ik voelde toen ik moe aan mijn keukentafel zat, was minstens even groot als na sommige overwinningen.”
Waarom ik blijf fietsen
Joyce Vanderbeken: “Voor ik nu de indruk wek dat mijn leven 1 toonbeeld van discipline en structuur is, dat is absoluut niet het geval. Ik kan behoorlijk chaotisch zijn. Ik ben ooit naar de verkeerde luchthaven gereden, al zonder koersbroek naar een wedstrijd vertrokken en heb na een koers mijn schoenen netjes naast de auto uitgedaan… om vervolgens zonder schoenen naar huis te rijden. Ze stonden nog altijd op de parking. Gelukkig leer je uit zulke momenten, al steekt die chaotische Joyce af en toe nog eens de kop op.”
“Hetzelfde geldt voor winnen. Voor een wedstrijd hoor ik vaak: “Jij wint vandaag toch weer.” Dat is lief bedoeld, maar het maakt me soms ook een beetje ambetant. Iedere wedstrijd moet opnieuw gereden worden. Je moet fysiek sterk zijn, maar ook mentaal voortdurend ‘aan’ staan. En dan rijdt er nog iemand mee die weleens vergeten wordt: pech. Een lekke band, een valpartij of gewoon een tegenstander die die dag beter is. Ook dat hoort bij wielrennen.”
“Na meer dan 20 jaar heb ik veel medailles verzameld, prachtige wedstrijden gereden en dromen mogen waarmaken. Daar ben ik ontzettend dankbaar voor. Maar als je mij vandaag vraagt waarom ik nog altijd op de fiets stap, dan is het antwoord verrassend eenvoudig. Omdat ik er gelukkig van word. Omdat ik na een zware training moe maar voldaan aan mijn keukentafel kan zitten en denken: dit was een goede dag. En misschien is dat wel mijn grootste overwinning. Want ik denk dat ik vandaag nog liever fiets dan toen ik eraan begon.”
