Als je de uitslag van de Vuelta 2026 bekijkt: staat Enric Mas dan simpelweg op 1? Of staat er in je hoofd toch een kleine kanttekening achter zijn naam? En maakt dat zijn overwinning minder waard? Het is een belangrijke vraag, want misschien ken je dat sterretje zelf maar al te goed. Velen relativeren ook hun eigen prestaties opvallend snel.
De Haai van Messina achterna
Als je afgaat op sommige reacties, dan lijkt hij haast niet echt te hebben gewonnen. Enric Mas schreef zijn naam bij op de erelijst van de Vuelta. Wij kijken naar de opvallende maturiteit waarmee hij plots de koers controleerde. Toch zal er voor anderen een ‘maar’ boven blijven hangen. Het voelt alsof er iets aan de overwinning ontbreekt. Zonder de val van Tadej Pogačar was de Spanjaard wellicht nooit zover gekomen. Maakt dat van hem een minder verdiende winnaar?
Het narratief raakt een persoonlijke gevoelige snaar sinds de eindzege van Vincenzo Nibali in de Tour de France. Eindelijk vinden we een gelegenheid om de Italiaan recht te doen. Kwatongen beweren dat de Haai van Messina Chris Froome en Alberto Contador nooit had kunnen verslaan. Ze vergeten echter dat hij al een ritoverwinning op zijn naam had in die Tour en al voor hen stond in het klassement toen ze uitvielen.
Wat betekent het eigenlijk dat iemand een koers verdient? Intuïtief wint de beste de wedstrijd, maar wielrennen werkt natuurlijk helemaal niet zo. De winnaar is degene die na 3 weken een aantal ingrediënten het best wist te mixen: de benen, ploeg, tactiek, gezondheid en positionering, afgemaakt met een portie geluk. Een valpartij hoort bij wielrennen. Net als een lekke band, regen en waaiers. Toeval maakt nu eenmaal onderdeel uit van een wedstrijd. Dus is de vraag niet of Mas met Pogačar gewonnen zou hebben. De relevante vraag is: wat deed Mas met de realiteit die zich voordeed? Dat is een belangrijke verschuiving.
Klop jezelf eens op de borst
We willen prestaties graag zien als een zuivere afspiegeling van iemands kwaliteiten. Zo werkt het dus niet: wie niet aankomt, kan niet winnen, ook al steekt hij er mijlenver bovenuit. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar psychologisch vinden we dat lastig. Hier wordt het interessant, want hoeveel sporters doen precies hetzelfde met hun eigen prestaties? Je rijdt je beste tijd op een klim en plaats er een kanttekening naast (‘Ja, maar er stond veel minder wind’.) Je rijdt een geweldige granfondo, ‘maar de sterkste mannen waren er nog niet’. Je rijdt na een blessure eindelijk weer goed, ‘maar ik ben nog altijd niet op mijn oude niveau’.
Die ‘ja, maar’ is psychologisch heel interessant. We willen blijkbaar niet alleen succesvol zijn. We willen er ook zeker van zijn dat ons succes legitiem is. Alsof een prestatie pas telt wanneer alle omstandigheden perfect waren. Die lat kan je natuurlijk eindeloos opschuiven.
Relativeren is op zich gezond, maar er is een verschil met je eigen prestatie ontkennen. Mas kan perfect inschatten dat hij de Vuelta niet had gewonnen met Pogačar in de race. Tegelijk kan hij zichzelf op de borst kloppen dat hij klaar was om de leiderstrui te grijpen. De mentale volwassenheid waarmee hij met een voor hem totaal nieuwe situatie omging, was best indrukwekkend. Je hoeft jezelf niet groter te maken dan je bent. Maar je hoeft jezelf ook niet kleiner te maken.
Focus op het controleerbare
Bewaar de focus op zaken die je wel kunt controleren. Een valpartij of een tegenstander die onverwacht sterk presteert, zijn dan niet. Je bepaalt niet welke kans er op je pad komt, maar bepaalt wel wat je er mee doet. Mas moest in de 1e plaats als de beste versie van zichzelf aan de start komen. Hij moest reageren op aanvallen. Hij moest zijn ploeg organiseren. Hij moest omgaan met de druk van een mogelijke 1e eindzege.
De vraag of Mas eigenlijk de beste was, is eigenlijk niet de moeite waard. Veel boeiender is dat een kans krijgen om de Vuelta te winnen, nog iets heel anders is dan die ook daadwerkelijk winnen. De echte vraag is of Mas heeft gedaan wat nodig was toen de wedstrijd plots zijn kant op viel. Daarop is het antwoord een stuk eenvoudiger. De Spanjaard wint de mooiste koers uit zijn carrière en dat heeft hij helemaal zelf afgedwongen.
Het leert ons dat prestaties niet perfect hoeven te zijn om te tellen. Een prestatie hoeft niet puur te zijn om waardevol te zijn. Je mag gerust toegeven dat je geluk had, zolang je daarna erkent dat je daar iets moois mee hebt gedaan. Misschien staat een sterretje naast de overwinning van Mas. Misschien moeten we dat ook niet wegpoetsen. Prestaties ontstaan nu eenmaal nooit alleen uit wat je kunt. Soms krijg je een kans. De kunst is om er vervolgens iets mee te doen.
