De Groote Heide heeft zijn naam niet gestolen: het natuurgrenspark beslaat maar liefst 6.000 ha en is daardoor ongeveer anderhalve keer het Zoniënwoud. Het situeert zich deels in het noorden van Belgisch-Limburg, maar grotendeels net over de Nederlandse grens. Het bestaat uit zo’n 5 op een steenworp van elkaar gelegen deelgebieden, gescheiden door grote wegen of stukken open veld. Met de fiets zijn ze evenwel makkelijk aan elkaar te rijden. Via de fietssnelweg F74 is het gebied makkelijk bereikbaar vanaf het treinstation van Hasselt.
Van Hasselt tot de grens
Het is fris en er staat een fikse zuidwestenwind als we aan het station van Hasselt koers zetten richting noordoosten. We hebben dus flink meewind! Vanaf de Kanaalkom nemen we het fietspad richting Zonhoven, langs de N74. De lucht is koel en helder, met een dunne sluier mist boven de Pukkelpopweide in Kiewit. In Zonhoven vinden we de fietssnelweg F74 die we tot de Nederlandse grens zullen volgen.
Die fietssnelweg loopt quasi heel de tijd door het groen, over het oude traject van spoorlijn 18. Doorgaans wil dat zeggen dat het pad kaarsrecht loopt, maar dat is hier de eerste kilometers niet zo. Tot je ter hoogte van vakantiepark Molenheide de N715 kruist via een recent aangelegde fietsbrug slingert het pad een beetje van links naar rechts en zelfs wat op en af door het groen. Een eekhoorntje duikt weg als het ons ziet naderen. Het fietspad is in goede staat, maar niet al te breed. Samen met de toekomstige F741 vormt deze fietssnelweg de Noord-Zuid-as doorheen Limburg.
Net die N175 over is er een picknickplaats ingericht onder wat mogelijks een oude hooischuur was. In ieder geval: net op tijd voor ons, want we moeten schuilen voor een korte bui. Het valt ons verder tijdens de rit nog op: de Limburgers hebben fietstoerisme al langer als een economische troef ontdekt. Langs de route liggen talloze drankgelegenheden die duidelijk vooral op fietsers gericht zijn.
We snijden nu door een gebied dat ‘Boslandpark’ wordt genoemd, een groot bosrijk gebied in het noordwesten van de Belgische provincie Limburg. Het omvat de openbare natuurgebieden van Lommel, Hechtel-Eksel en Pelt. Samen goed voor 5.000 ha natuur. In de verte roffelt een specht, verder horen we enkel onze banden die over het asfalt rollen. Onze ogen spieden de bosranden af in de hoop de wolven te zien die zich hier ophouden. Tevergeefs, helaas!
Tal van uitdagende parcoursen
Wanneer we Pelt bereiken, houdt het fietspad er even mee op en ontbreekt ook de bewegwijzering om ons het vervolg van de F74 aan te geven. Volg dus bijhorende GPX, maar hou er rekening mee dat wij even het centrum indoken om – op last van onze knorrende maag – een bakker te vinden. Terug op het goede spoor – letterlijk en figuurlijk – kruisen we al snel het Kempisch Kanaal, via een comfortabele fietsbrug. Zo’n 3 km verder bereiken we het gehucht ‘Grote Heide’. We hebben 40 km op de teller en van hieruit krijgen we een ruime keuze aan offroad-parcoursen.
Ter hoogte van de kapel van OLV Witteberg vind je links van de fietssnelweg de groene MTB-lus van Hamont-Achel. Die blijft geheel aan de Belgische kant van de Grote Heide en is 31 km lang. Ze biedt een aangename mix van bos- en heidelandschap. Hier houdt onze GPX op, maar volgen we de groene pijltjes. De paden kronkelen door het gebied van de Groote Heide. Met relatief vlak terrein, maar dankzij mul zand, losse ondergrond en enkele klimmetjes biedt het toch voldoende uitdaging. In totaal bedwing je 190 hoogtemeters tijdens deze rit. Erg technisch is dit rondje niet.
De ondergrond varieert tussen brede zandwegen (geschikt voor gravel) en smaller bosspoor (geschikter voor MTB). Als het lang niet heeft geregend, wordt het zand wellicht dermate mul dat je je met een 35 of zelfs 40 mm profiel vastrijdt. Maar nu de ondergrond wel al wat neerslag heeft opgenomen, is het traject overal goed berijdbaar. Hier en daar moet je in de bochten opletten voor boomwortels waar je banden geen grip hebben. Op een open plek zien we een groep reeën wegschieten, lichtvoetig en geruisloos. Het is wel constant draaien en keren zodat je goed de bewegwijzering moet volgen om het noorden niet kwijt te raken. Gelukkig is de route goed uitgepijld.
Even later komt de geur van mout en gist ons tegemoet. Daar ligt de Achelse Kluis, verscholen tussen de bomen, een abdij waar monniken nog altijd trappist brouwen. Op het terras houden we halt, de fietsen stoffig en vol zand. Een kop koffie, een stuk appeltaart, en even niets anders dan het zachte ruisen van de wind door de populieren.
MTB-routes aan Nederlandse kant
Nu steken we de grens over om aan Nederlandse zijde de rode MTB-route te volgen. Die brengt ons eerst naar het deelgebied ‘De Malpie’, waar ook het Vakantiepark De Kempervennen ligt. Er zijn hier in de buurt trouwens veel van die ook bij Vlamingen erg populaire vakantieparken van Centerparcs, Landal en andere. We fietsen verder door een mozaïek van bossen, heide, stuifzand en stille grindwegen. We kruisen enkele keren via pittoreske bruggetjes het riviertje ‘De Tongelreep’. Dat ontspringt in België – waar het de ‘Warmbeek’ heet – en mondt in Eindhoven uit in de Dommel.
Deze rode MTB-route is in de streek gekend als de ‘Leende-route’ want loopt grotendeels door het Leenderbos. Het parcours is een begrip onder offroad streekrenners: ruim 40 km vol ritme, korte klimmetjes, scherpe bochten en vloeiende singletracks. Gravelrijders komen hier eveneens volledig aan hun trekken. De uitgestrektheid, de rust, het gevoel van eindeloze vrijheid, je krijgt het hier allemaal gratis!
In dat Leenderbos worden de paden smaller en technischer. Hier begint het echte werk: korte afdalingen, mul zand, een paar wortelpassages die vragen om concentratie en controle. De spieren protesteren, maar het ritme houdt stand. De geur van dennen en heide vermengt zich met zweet en stof. De stilte wordt enkel doorbroken door het schakelen van onze derailleur. Wanneer wij aan het eind van de middag terugkeren naar Neerpelt, zakt de zon laag boven de horizon. Het licht kleurt goud over de zandpaden, en het enige wat nog te horen is, is het zachte tikken van een ketting die langzaam tot stilstand komt.
