Anne Dorthe Ysland hangt op 23-jarige leeftijd haar fiets aan de wilgen. Na een gevecht van bijna 4 jaar tegen de chronische darmziekte colitis ulcerosa, volgt ze het advies van haar artsen op om te stoppen met professioneel wielrennen. De ziekte maakt het voor de renster van Uno-X Mobility onmogelijk om nog op het hoogste niveau te presteren. “De dokters hebben me al sinds de diagnose geadviseerd om te stoppen”, vertelt de Noorse. “Ik heb jarenlang geprobeerd hen te bewijzen dat ik dit kon laten werken en ik heb enorm veel steun van het team gekregen. Maar na de seizoensopener van dit jaar begreep ik dat het echt niet meer ging.”
Lossen Down Under
Na een gedwongen pauze gedurende het grootste deel van de seizoenen 2023 en 2024, werkte Ysland in 2025 aan een terugkeer. De wintertrainingen verliepen goed, rekening houdend met haar gezondheidssituatie. Ze reisde vol goede moed af naar Australië voor de start van het nieuwe seizoen. Die ervaring werd echter een desillusie. “Ik was zo lang positief gebleven, maar het gevoel tijdens de wedstrijden Down Under was verschrikkelijk. Eigenlijk had ik helemaal niet het gevoel dat ik meedeed. Ik had er zoveel werk in gestoken, alle mogelijke medicatie gebruikt om symptomen te vermijden. Maar ik was nog steeds 1 van de eerste rensters die moest lossen.”
De teleurstelling was enorm. “Ik voelde me vreselijk tijdens de trainingen en nog erger in de wedstrijden. Het was een enorme klap dat mijn lichaam niet reageerde op het goede werk en de goede periode die ik achter de rug had. Op dat moment begon ik de moed op te geven.” Ysland leerde dat haar lichaam nooit volledig rustte, omdat het constant bezig was met het bestrijden van de ontstekingen. De zware trainingen van een topsporter verergerden de symptomen, zoals buikpijn en buikloop, wat haar herstel en trainingseffectiviteit ernstig beïnvloedde.
Na haar terugkeer uit Australië verergerden haar klachten en de medicatie verloor zijn werking. “Na nieuwe onderzoeken in het ziekenhuis kreeg ik te horen dat de ontsteking in mijn darm nog nooit zo uitgebreid was geweest, zelfs niet onder volledige behandeling. Dat was voor mij een keerpunt.” De boodschap kwam hard aan. “Ik besefte dat de medicatie vooral de symptomen had beheerd, terwijl de ziekte zelf was blijven vorderen. Toen de behandeling stopte met werken, had ik geen andere keuze dan een stap terug te doen en naar mijn lichaam te luisteren. Dit, gecombineerd met het feit dat ik niet op het vereiste niveau kon presteren, deed me beseffen dat het tijd was om te stoppen.”
Women’s Tour
Met het gedwongen vertrek van Ysland verliest Uno-X Mobility 1 van zijn meest gewaardeerde rensters. Algemeen manager Thor Hushovd is zich bewust van de leegte die ze achterlaat. “Allereerst leven we enorm mee met Anne Dorthe. Ze heeft echt alles geprobeerd om terug te keren, en we wilden haar zo graag helpen haar beste niveau weer te bereiken. Helaas stak haar gezondheid daar een stokje voor. We zijn erg triest dat we de beste lach van het vrouwenpeloton verliezen. Wat haar ook overkwam, Anne Dorthe bleef lachen en hielp het team met haar geweldige houding.”
Ysland geeft toe dat die positieve houding niet altijd evident was. “Uiterlijk bleef ik lange tijd positief. Zelfs toen mijn lichaam het moeilijk had, bleef ik mensen vertellen dat het goed ging. Terugkijkend denk ik dat ik ook mezelf probeerde te overtuigen. Ik wilde niet dat de ziekte mijn identiteit werd of iets waar mensen me voortdurend mee associeerden. Ik wilde gewoon weer als een normale renster worden gezien.”
Haar talent was onmiskenbaar. Hushovd herinnert zich een verhaal dat haar karakter tekent. “Tijdens de Women’s Tour in Groot-Brittannië in 2022 was het weer tijdens de 1e etappe verschrikkelijk. Ons team, net als alle andere, vroeg zich af of het wel veilig was om te sprinten vanwege de technische finale. Ysland had echter nooit enige twijfel. Ze zette dat allemaal opzij en sprintte naar de 8e plaats – nog steeds haar beste WorldTour-resultaat. Voor mij zegt dat veel over het type renster dat Anne Dorthe is.”
Toilet in de buurt
De carrière van Ysland kende een vliegende start in 2022. Als neoprof bij Uno-X werd ze 13e in de Omloop Het Nieuwsblad. “Hoe is dit mogelijk?”, dacht ik. “Ik was pas 2e jaars elite en voelde me een machine.” Die zomer werd ze geselecteerd voor de Tour de France Femmes, waar ze haar mooiste herinnering beleefde. “We reden over de Champs-Élysées in de openingsetappe. Ik zat in de ontsnapping en streed om punten voor de bergtrui. Er stonden zoveel mensen ons aan te moedigen. Midden in die chaos stonden ook mijn ouders, grootouders en mijn vriend voor mij te juichen.”
Nu ze stopt, wil ze openheid creëren over de onzichtbare strijd die topsporters kunnen voeren. “Leven met mijn ziekte is als een onzichtbare handicap. Die kan ik niet wegnemen. Hoewel ik heb geprobeerd om terug te keren naar mijn beste zelf, naar mijn prestaties van 2022, is het demotiverend om te zien welk groot risico het vormt voor mijn leven buiten de sport. Ik weet dat het een taboe is om erover te praten, maar als mijn symptomen op hun ergst zijn, kan ik niet naar buiten zonder te weten dat er een toilet in de buurt is.”
Dat ze alles heeft geprobeerd, staat buiten kijf. “Ik wilde niet beginnen met biologische behandelingen, omdat ik die levenslang zou moeten nemen. Daarom probeerde ik elke andere lokale behandeling die er was. Ik was zelfs zo wanhopig dat ik 2 weken heb gevast om mijn darmen wat rust te geven en het bloeden te stoppen.” Het mocht niet baten. “Uiteindelijk werd ik alleen maar zieker en werd ik opgenomen in het ziekenhuis omdat mijn bloedwaarden te laag waren. Ik kreeg de diagnose bloedarmoed. Toen begreep ik dat ik biologische behandelingen moest krijgen – omdat ik toen de diagnose van de chronische ziekte colitis ulcerosa had gekregen.”
