Francis Van Mechelen is de bezieler en drijvende kracht achter Cannibal-Victorious U19, de succesvolle juniorenploeg die nauw verbonden is aan het WorldTour-team Bahrain-Victorious. De wielersport professionaliseert in sneltempo en dat is tegenwoordig ook bij de allerjongste jeugdcategorieën bijzonder duidelijk voelbaar. De jacht op nieuw talent begint steeds vroeger, wat resulteert in een ongeziene strijd tussen de devo teams. “Ik ben hier géén voorstander van, maar ik moet ook mijn rekening maken”, zucht Van Mechelen.
17 vissers aan dezelfde vijver
De transfermarkt bij de jeugd vertoont tegenwoordig opvallend veel gelijkenissen met de meedogenloze dynamiek die we kennen van bij de profs. “De renners die overgaan naar de beloften hebben ondertussen allemaal getekend”, duidt Van Mechelen. “Dat is de laatste jaren zo gegroeid, helemaal zoals bij de profs, waar je als de Tour de France begint al weet wie naar welke ploeg gaat. Bij de opleidingsploegen was dat al een paar jaren zo en bij de junioren is dat ondertussen ook een vaststaand feit. Alle ploegen zitten vol, iedereen heeft zijn plekje, wat betekent dat we nu eigenlijk ook al volop aan het scouten zijn naar volgend jaar toe.”
De concurrentie om de beste junioren en nieuwelingen binnen te halen, is de voorbije seizoenen werkelijk exponentieel toegenomen in de wielerwereld. “Toen wij 4 jaar geleden begonnen met Bahrain, waren we met 3 ploegen op dat niveau. Nu 4 jaar later hebben 17 WorldTour-ploegen hun eigen juniorenwerking uitgebouwd op de markt. De vijver waar we in vissen is nog altijd even groot, alleen zitten er nu 17 vissers aan de kant. Het wordt dus veel moeilijker om te scouten en al zeker om renners vast te leggen.”
Het rekruteringsproces vraagt veel tijd, diepgaande analyse en veel energie van de volledige omkadering van het team. “Dan hang ik met 10 tot 20 renners die al door een selectie komen een uur aan de telefoon om hen alles uit te leggen. Vervolgens ga je naar 10 daarvan toe om persoonlijk een gesprek te hebben. Als je er daar dan 2 of 3 van overhoudt, dan heb je echt goed gewerkt. Je kunt je inbeelden hoeveel uren praten en telefoneren dat is, want uiteindelijk moeten die jongens ook met mij en mijn vrouw 2 jaar op de baan. Belangrijk dus dat ze met ons overweg kunnen en wij met hen.”
Gevaarlijke evolutie
De spoeling aan lokaal talent lijkt steeds dunner te worden, waardoor de selectie van Cannibal-Victorious onvermijdelijk internationaler kleurt. “Naar Belgen toe wordt het steeds moeilijker, want ik had er 3 jaar geleden nog 4 of 5, dit jaar zijn we nog met 3 en volgend jaar ziet het er naar uit dat we met 1 of 2 gaan zijn. Het is een algemeen gegeven dat er niet echt veel talent komt bovendrijven op dit moment in Vlaanderen. Er moet gewoon hard gewerkt worden. Ik zie dat men groeikoersen organiseert bij de nieuwelingen voor jongens die niet direct mee kunnen, maar ik denk dat elke gezonde jongeman die voldoende beweegt en het nodige talent bezit, een nieuwelingenwedstrijd in het peloton moet kunnen uitrijden.”
Om de moordende concurrentie voor te zijn, leggen de devo teams tegenwoordig al gerichte contacten in de allerlaagste jeugdcategorieën. “We zitten nu met al die opleidingsteams in de nieuwelingencategorie te vissen en sommige ploegen praten al met aspiranten. Wij doen dat ook, we gaan al eens babbelen met een paar jongens uit de buurt die we via via kennen en die zeer goed zijn. We willen dat die jongens ook weten dat wij bestaan, vandaar dat we er af en toe een keer mee gaan praten of hier en daar eens een keer een helm van Bahrain weggeven. Zodat de rest in het peloton ook ziet dat wij al naar die categorieën aan het kijken zijn.”
Die vroege en agressieve talentdetectie brengt volgens Van Mechelen een aanzienlijk risico met zich mee voor de algemene ontwikkeling van de sport. “Het wordt een beetje zoals in het voetbal, waar je naar een profploeg mag gaan als je op je 6 of 7 jaar te goed op een bal kunt stampen. Ik hoop ergens dat we daar niet geraken met het wielrennen, want het grote gevaar is dat we jongens gaan missen. Gasten die op latere leeftijd ineens tonen dat ze het wel in huis hebben, gaan we over het hoofd zien omdat we altijd maar jonger scouten. Met als gevolg dat die een drop-out hebben en gewoon stoppen met koersen.”
Stoppen met testen op 14 jaar
Ondanks zijn fundamentele bedenkingen bij het systeem, moet Van Mechelen wel meedraaien in deze mallemolen om zijn team competitief te houden. “Mensen denken misschien waarom je dat dan doet. Ik kan daar morgen mee ophouden. Maar de rest gaat dat dan niet doen en wat heb ik dan verdiend? Niks, alleen dat ik dan niet de juiste mannen in mijn ploeg heb. Dus als de UCI of de federaties regels gaan opleggen daaromtrent, ben ik de 1e om daar in mee te gaan. Ik vind dat jong scouten ook niet nodig. Al die stress en de ouders die vaak gaan vliegen omdat ze denken dat er een wereldkampioen in huis zit…”
De financiële realiteit maakt het voor families vaak verleidelijk om vroeg op lucratieve aanbiedingen in te gaan. “Ik snap het wel vanuit het financiële plaatje. Als je uit een gezin komt met ouders die gaan werken en er moet een koersfiets gekocht worden van 4.000 euro die bij een valpartij kapot is. Ouders voelen dat in hun portefeuille. Als er dan ineens mensen aan de deur staan die zeggen dat je een tijdritfiets van 12.000 euro en een koersfiets van 10.000 euro onder je kont krijgt… En als je die dan kapot rijdt, wordt die een week later vervangen. Ik zou persoonlijk ook geneigd zijn om eens te luisteren.”
Ook fysieke testen op zeer jonge leeftijd zijn volgens Van Mechelen absolute onzin. “Ik heb het gevoel dat we nu vaak met de natte vinger aan het polsen zijn. Een mooi voorbeeld daarvan is dat mijn zoon Vlad op zijn 14e een inspanningstest is gaan doen bij de Bakala Academy in Leuven. Er is na die test tegen hem gezegd dat het niet slecht was, maar dat hij moest beseffen dat er ook nog andere sporten zijn. Hij heeft toen 3 dagen lang snottebellen gehuild dat hij geen coureur zou worden. Wel, vorige week heeft hij zijn eerste Tour de France uitgereden. Stop met gastjes van 14 jaar op een testbank te leggen, dat is voor niks nodig. Laat die nu een keer genieten van koers rijden en hun ding doen.”
