De laatste tijd kunnen we van het weer niet veel klagen (sic). Bakken water kregen we over ons hoofd. Wegen, paden en bossen zijn tot modderbanen herschapen en her en der staat alles gewoon blank. De volgende weken is het dan weer omgekeerd. Berekoud en ijs en sneeuw. Vering, remmen en banden vragen in de winter dan ook extra onderhoud: dit zijn onze tips en tricks om je MTB in topconditie te houden.
Remmen
Bij elke fiets maar zeker bij een mountainbike is het onderhoud van remmen en rotors eigenlijk het belangrijkst. Remmen zijn belangrijk om met de juiste snelheid door de bocht te geraken, maar nog meer voor je eigen veiligheid. Slecht functionerende remmen aan het einde van een snelle en spectaculaire afdaling kan je missen als de pest. Zeker in de huidige weersomstandigheden is dit erg belangrijk. Vuil kan zich erg makkelijk ophopen, waardoor de remblokken het zwaar te verduren krijgen. Het onderhoud richt zich op 3 kernaspecten: controle van remblokken, ontluchten van remmen en inspectie van rotors.
Na elke rit is het dus aangeraden om de slijtage van de remblokken te controleren. Haal desnoods de remblokken uit de remklauwen om de dikte te controleren. Maar al te dikwijls beschadigen te dunne of compleet afgesleten remblokken de remschijven. Vervang dus tijdig die versleten blokken en gebruik indien nodig een Brake Cleaner voor een grondige reiniging. Nog een kleine tip: neem bij erg slecht weer een extra setje remblokken mee. Het weegt niks en je vermijdt dat je ongewild je schijven wat lichter maakt.
Bij de keuze van je remblokken moet je een onderscheid maken tussen de verschillende compounds. Elke compound heeft immers zijn eigen prestatiekenmerken. Organische pads (resin) bieden een erg goede grip en demping, maar slijten sneller in natte omstandigheden. Regen, modder en vuil laten organische remblokken smelten als sneeuw voor de zon. Semi-metallic pads zijn duurzaam in diverse omstandigheden, maar blinken nergens in uit. Metallic pads zijn zeer duurzaam en presteren goed in extreme omstandigheden maar zijn luidruchtiger. Voor fietsers die vaak lange afdalingen maken waar remblokken kunnen oververhitten, zijn Shimano-remblokken met Cooling Fins een optie voor extra koeling. Dan spreken we wel al van stevige afdalingen zoals in de Alpen.
Een 2e belangrijke stap voor een goede werking is het ontluchten van hydraulische remmen. Lucht in het remsysteem leidt tot een sponzig gevoel in de remhendel en zorgt voor verminderde remkracht. Gebruik bij het ontluchten steeds het juiste type olie en reinig na het verwijderen van de remblokken de pompjes van je remcalipers. Zo zorg je ervoor dat er zich geen randje remstof op de zuigers vastzet waardoor die niet goed meer terugkomen. Het ontluchten van de remmen is echter een klus die nauwkeurigheid en kennis vereist. Volg dus de instructies van de fabrikant of laat dit uitvoeren door bij bijvoorbeeld een Shimano Service Center bij jou in de buurt. Het gaat in 1e instantie om je eigen veiligheid, maar in je domme val wil je ook geen medemountainbiker meesleuren.
Tot slot, inspecteer regelmatig de rotors op vervormingen, scheurtjes of slijtage. Vuil of olie op de rotors zorgt niet alleen voor een hoop herrie, maar kan de remprestaties verminderen. Wanneer je remmen zowel nat als droog gaan ‘zingen’, is het (hoog) tijd om ze te reinigen. Dat kan je voorkomen door geregeld je schijven met remreiniger af te spuiten. Met een schone doek of nog beter zuiver papier maak je ze droog. In de gekende blauwe rollen zijn geen vetten of olie verwerkt zoals bijvoorbeeld in een keukenrol. Let ook op de dikte van de rotor. Die kan na verloop van tijd verminderen en dat kan invloed hebben op de prestaties. Kijk dus zeker na wat de vereisten zijn van de fabrikant. Of laat je Shimano Service Center dat even controleren tijdens je jaarlijkse onderhoud.
Vering
Ook het onderhoud van het veringssysteem mag niet over het hoofd worden gezien. Dat geldt natuurlijk voor zowel de voorvering bij een hardtail als de voor- en achtervering van een full suspension MTB. Regelmatige inspectie van de vering is broodnodig. Controleer dus zeker op olielekkages en beschadigde dichtingen. Als ze niet tijdig worden aangepakt, kunnen kleine lekken voor grote problemen zorgen. Dichtingen vervangen is overigens niet zo moeilijk en een setje kost geen geld. Let tijdens het rijden ook op ongewone geluiden of afwijkende veringwerking (wat stugger of zachter dan anders), dat kan op onderliggende problemen wijzen.
Een onderhoud na een rit heeft eigenlijk niet veel om handen en beperkt zich tot reinigen en smeren. Met een tuinslang spoel je de vering helemaal en met een klein borsteltje haal je het laatste vuil en modder van de dichtingen. Zo beperk je de kans dat het vuil naar binnen dringt en daar nog meer kan beschadigen. Een dun laagje fijne olie op de zuigers zorgt voor een soepele werking. Let er wel op dat de je daarbij niet op de remblokken of remschijven morst. Maar dat spreekt natuurlijk voor zich.
Periodiek raden we zeker een meer doorgedreven onderhoud aan. Dat kan je zelf doen – er zijn bijvoorbeeld meer dan genoeg tutorials op Youtube te vinden – of door een professional laten uitvoeren. Zo worden problemen vroegtijdig herkend, wat de levensduur van onderdelen kan verlengen. Ook hier kan je een Shimano Service Center raadplegen voor deskundige hulp en de benodigde kennis en middelen
Banden
Ongeacht welke banden je monteert, het is essentieel om de bandenspanning te controleren. Hoewel je bij tubeless banden met een lagere druk kunt rijden, is de juiste druk cruciaal om de banden goed op de velg te houden en lekken te voorkomen. Superlage druk (onder 1,5 bar) zoals bij de crosstubes laat de banden overigens meer rollen en in zekere omstandigheden voor minder grip zorgen. Experimenteren en raad van ervaren mountainbikers helpt je zeker verder. Bij banden met binnenbanden (ja, die bestaan nog) zorgt de juiste spanning voor goede grip en voorkomt het platrijden door zogenaamde snakebites. Gebruik een betrouwbare bandenspanningsmeter en volg de aanbevelingen van de fabrikant voor regelmatige controles.
Kijk dus je banden steeds grondig na voor beschadigingen, of het nu tubeless of banden met binnenbanden zijn. Sneetjes, scheuren of beschadigingen worden bij tubeless banden gedicht door de sealant, maar soms zijn de beschadigingen net te groot. Stop daarom ook wat reservemelk en een patch of een stukje oude binnenband in je rugzak om tegen de snee te plakken. Bij banden met binnenbanden is het logisch dat beschadigingen leiden tot lekken, dus vervang beschadigde banden tijdig om ongelukken te voorkomen. Een reservebinnenband mag dan ook niet ontbreken, maar in een noodsituatie kan een kleine herstelset handig zijn om toch nog verder te kunnen.
Bij tubeless banden is het overigens ook van belang om geregeld de sealant te controleren en eventueel bij te vullen. Na verloop van tijd kan het middel immers opdrogen en verharden, waardoor het minder effectief wordt. Controleer zowat elke 3 tot 6 maanden of het afdichtingsmiddel nog vloeibaar is en vul het indien nodig bij volgens de instructies van de fabrikant. Neem tenslotte ook even de tijd om je zadeltasje of reserveonderdelen te controleren. Zorg dat je voldoende binnenbanden of, bij tubeless, dichtingspluggen bij je hebt. Controleer de werking van je handpompje of CO2-patronen en check of je toch 2 bandenlichters bij hebt. En vergeet zeker het belangrijkste niet: have fun, lots of fun!
