De veiligheid van wielerwedstrijden staat steeds meer onder druk. Luc Watté is actief als mobiele seingever bij vzw Koers Veilig. De organisatie telt 25 motards die wedstrijden helpen beveiligen. Watté merkt dat het verkeer, de parcoursen en de snelheid van de koers sterk zijn veranderd. Vooral grote wedstrijden vragen volgens hem steeds meer voorbereiding.
Veiligheid begint dagen voor de wedstrijd
Een koersdag begint voor mobiele seingevers al meerdere dagen voor de start. Grote wedstrijden krijgen een uitgebreide voorbereiding met organisatoren, politie en andere betrokkenen. “Bij de Ronde van Vlaanderen begint de voorbereiding bijvoorbeeld al midden in de week”, vertelt Watté, recent verhuisd van Sint-Lievens-Houtem naar Oostende. “We hebben online een briefing van ongeveer een uur. Daar krijgen we dan uitleg over de gevaarlijke punten en de risico’s op het parcours.”
Tijdens die briefing worden ook mogelijke problemen besproken. De seingevers moeten immers meer kennen dan alleen het parcours. “We bekijken waar we zeker moeten opletten en waar problemen kunnen ontstaan. Dat gebeurt allemaal in samenspraak met de politie. Die is ook aanwezig tijdens de briefing. Op de wedstrijddag volgt dan opnieuw een iets kortere briefing. Daarna vertrekken we naar de start. Metd e motards van Koers Veilig spreken we dan ’s ochtends af en rijden samen naar de briefing. We krijgen daarna ons volgbewijs en onze hesjes. Vervolgens maken we de motor klaar met de nodige stickers.”
Koers Veilig werkt met een vaste groep vrijwilligers. De mobiele seingevers staan ook allemaal in voor hun eigen motor en materiaal. “Bij Koers Veilig zijn we momenteel met 25 motards. Wij zijn eigenlijk de enige mensen die in koers rijden en hun eigen materiaal moeten gebruiken”, lacht Watté. “Dat gaat verder dan alleen de motor. “We gebruiken onder meer vlaggetjes, signalisatieborden en een armband. Het aantal motards verschilt per wedstrijd. Organisatoren bepalen hoeveel mobiele seingevers nodig zijn en hoeveel ze er wensen van onze equipe. Soms vragen ze 5 mensen van Koers Veilig. Soms 20. Dat is niet altijd eenvoudig, want onze mensen hebben ook een privéleven en voor de koers moet je soms een heel weekend opofferen.”
Grote koersen vragen steeds meer
Watté heeft door de jaren heen heel wat wedstrijden beveiligd. Toch kiest hij vandaag liever voor kleinere koersen, omdat die voor hem vaak aangenamer werken. “De kleinere wedstrijden zijn voor mij de mooiste. Ze zijn iets gemoedelijker en relaxter. De parcoursen zijn ook minder uitgebreid. De Ronde van Vlaanderen blijft bijvoorbeeld een indrukwekkende opdracht. Tegelijk zorgt de enorme publieke belangstelling voor extra druk ons als mobiele seingevers. Leuk om te doen, dat zeker. Maar het is enorm stressvol met de massa mensen langs de weg. De obstakels zijn ontelbaar, niet te onderschatten.”
Een wedstrijd vraagt bovendien veel tijd en energie. De verplaatsingen komen bovenop de uren langs het parcours. “We moeten naar de startplaats rijden, de wedstrijd doen en daarna weer naar huis. Er zijn dagen waarop we 500 tot 600 km uur onderweg zijn. Dat kruipt wel in de kleren. De koers is ook heel hard veranderd. De renners rijden veel sneller en er zijn nog meer obstakels in het verkeer. Organisatoren proberen die risico’s vooraf zoveel mogelijk in kaart te brengen. Toch blijft een wielerwedstrijd op openbare wegen onvoorspelbaar. Vandaag is het bijna niet meer mogelijk om alles volledig te beveiligen.”
De mobiele seingevers blijven daarom ook tijdens de wedstrijd alert. Niet elk gevaar kan immers vooraf worden ingeschat. “De meeste grote obstakels krijgen we vooraf door. Maar tijdens de koers kijken we andere mogelijke gevaarlijke situaties. Een winkelcentrum of een parking kan bijvoorbeeld voor problemen zorgen.”
[ONTDEK ONZE PAGINA FIETSVACATURES]
Meer obstakels langs het parcours
Meer obstakels heeft volgens Watté gevolgen voor de manier waarop wedstrijden georganiseerd worden. “De laatste jaren zijn er enorm veel bijgekomen. Dat maakt het voor ons moeilijker om de wedstrijd veilig te begeleiden. Die evolutie zal wellicht ook gevolgen hebben voor het type koers dat organisatoren nog kunnen aanbieden. Vooral lange ritten in lijn worden complexer. We denken zelfs dat de koers steeds meer naar gesloten circuits zal evolueren. Voor organisaties wordt het enorm moeilijk om een rit in lijn uit te stippelen en tegelijk veilig te houden.”
“Misschien gaan we op termijn naar een klein stukje in lijn en daarna naar een ronde. Dat maakt het gemakkelijker om alles veilig te organiseren. Ook het commerciële aspect speelt een rol. Organisatoren zoeken naar formules die aantrekkelijk blijven voor publiek en partners. Het is altijd moeilijk om de mindset te veranderen. Maar het is nu eenmaal interessanter wanneer je een parcours hebt waar de renners 4 of 5 keer passeren.”
Voor Koers Veilig betekent die evolutie vooral dat de taak van de mobiele seingever nog belangrijker wordt. De vrijwilligers moeten telkens opnieuw inschatten waar het risico ontstaat. “Je kunt niet alles vooraf voorzien”, besluit Watté. Koers Veilig vormt zo een belangrijke schakel tussen organisatie, politie en wedstrijd. Veiligheid blijft immers primordiaal om wielerwedstrijden mogelijk te maken.
